tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Uitgelicht: congrestolk Ljiljana Malovic

  • Geplaatst door TVCN |
  • 2-08-2018

Congrestolken verdienen alle respect. Ze zitten soms dagen in een klein hokje met een collega tolk die naast een prettig karakter ook dezelfde tolkvaardigheid moet hebben. Ze wisselen elkaar elke 20-30 minuten af en zijn afhankelijk van elkaar. Vertrouwen is noodzaak.. Daarnaast hebben congressen en symposia vaak een ingewikkelde boodschap aan de deelnemers. Juridisch, technisch, medisch, wetenschappelijk, noem maar op. Als tolk heb je daarom een uitgebreide kennis nodig over veel onderwerpen op hoog niveau en bovenal, vertolk je dit simultaan naar een andere taal. Vrijwel spat gelijk met de presentator. Doe dat maar eens na! Wie zijn de mensen die dit kunnen? Om het te onderzoeken ben ik in gesprek gegaan met een ervaren congrestolk, Ljiljana Malovic. Naast een prachtig persoonlijk verhaal geeft ze fijne tips voor congresorganisatoren, presentatoren en deelnemers.

Woordenboeken

De deur gaat open en daar staat ze; Ljiljana Malovic. Een pittige, vriendelijke vrouw die me verwelkomt. Beneden in de keuken maakt ze koffie en daarna gaan we naar haar werkkamer. Overal waar ik kijk zie ik boeken. Vooral dikke boeken. Woordenboeken in alle talen.

Ljiljana: “Ik ben dol op woordenboeken en koop ze overal ter wereld. Wel een gesjouw hoor. Talen zijn mijn passie en mijn talent. Ik wil constant blijven leren.”

Oorlog

Op donderdag 14 mei 1992 kwam Ljiljana met haar gezin, man, zoontje en dochtertje naar Nederland. De situatie in Bosnië was op zijn zachts gezegd rommelig en onstabiel. Buurlanden waren in oorlog. Familie in Rotterdam nodigde het jonge gezin uit totdat de situatie weer stabiel zou zijn. Even bijkomen en weer terug dat was de bedoeling. Intussen breekt de oorlog in alle hevigheid uit in Bosnië, vliegvelden zijn gesloten en van teruggaan is geen sprake meer.

Bold en de Beautiful

De familie Malovic stelt zich in op een langer verblijf in Nederland. Gelukkig heeft Ljiljana Engels gestudeerd en redt zich met deze taal uitstekend in Nederland. Ze vinden huisvesting, de kinderen gaan naar school en Ljiljana leert via de Nederlandse TV  de  1e stapjes van de Nederlandse taal. Ljiljana: “Uren heb ik naar de Bold en de Beautiful gekeken om de Nederlandse taal onder de knie te krijgen. Maar het was niet alleen dankzij Ridge, Brooke en de Forresters, want later heb ik de Nederlandse taallessen gevolgd en in korte tijd mijn taaldiploma gekregen. Daarna heb ik specifieke postacademische tolk- en vertaalopleidingen op juridisch en medisch gebied gedaan en uiteindelijk mijn diploma simultaan tolk aan de Hogeschool van Utrecht-ITV gekregen.”

Sociale tolk

In 1993 kreeg Nederland te maken met de opvang van Bosnische oorlogsslachtoffers via de UNHCR. Elk land in Europa kreeg een quotum en de stad Apeldoorn kreeg twaalf slachtoffers toebedeeld. Een probleem  voor de hulpverleners en slachtoffers was de taal. De hulpverleners spraken geen Servokroatisch en de slachtoffers spraken geen Engels of Nederlands. Via een tip van Joop de buurman (“lieve opa van 82 jaar” ) gaat ze aan de slag als sociale tolk. Ze begeleidt de slachtoffers dagelijks naar de ( trauma) behandelingen en tolkt tussen patiënt en hulpverlener.

IND

Al snel gaat Ljiljana ook consecutief tolken voor de IND. Opdrachten door het hele land.Ljiljana “Een wereld ging voor me open. Ik reisde naar Dokkum, Luttelgeest, Stadskanaal enz. Allemaal plaatsten waar ik nog nooit was geweest. Zo leerde ik Nederland met de trein kennen en genoot van de vrijheid.”

TVcN

Rond 1998 doet Ljiljana een intake bij het voormalige Tolkencentrum ( nu TVcN). Ljiljana : “Eerst kreeg ik een stuk Servokroatische tekst uit de krant met juridische en medische termen erin verwerkt. Vervolgens moest ik dit tolken naar het Nederlands. Dit verliep goed. De volgende test waren twee probeerdiensten. Een bij een advocaat en cliënt en een bij een verpleegster en patiënt.” Dit verliep ook goed. Achteraf kreeg ze de opmerking dat ze afstandelijk had getolkt. Ljiljana:” Daar was ik verbaasd over. Er was me juist geleerd om zo neutraal mogelijk te tolken!”

Later gaat ze voor TVcN bij de Raad van Rechtsbijstand werken.

Conferentietolk

Na enkele jaren van 7 uur tot 23 uur per dag, twee tot drie dagen per week, te hebben gewerkt voor IND, wordt ze  gevraagd om voor de Europese Commissie te tolken. Nu als conferentietolk.

Ljiljana: “Het werken als conferentie-/simultaan tolk vind ik heerlijk en vooral afwisselend. Je krijgt informatie over onderwerpen waar je weinig of niets van weet. Terwijl je tolkt, leer je. Een perfecte combinatie. Maar je moet ook je kennis constant op peil houden en specialistische opleidingen blijven volgen. En dat vind ik dus leuk omdat het me ook doet denken aan die voorbije – en vooral onbezorgde - tijd in de schoolbanken.”

Op de trap naar beneden vraag ik hoe ze haar toekomst ziet: Ljiljana: “Alles met taal vind ik heerlijk. Schriftelijke vertalingen vond ik fijn toen de kinderen klein waren, consecutief tolken en door Nederland reizen vind ik nog steeds prachtig, maar het meest gaat mijn hart uit naar het conferentietolken. Nu vind ik dat het meest uitdagend en wil het in de toekomst veel blijven doen!”

Tips van Ljiljana

Om het werk als congrestolk goed te kunnen doen zijn er zaken waar de organisatie rekening mee moet houden. Dit zijn de tips die Ljiljana geeft aan de organisatoren en aan presentatoren en deelnemers:

   1. Organisatoren

Zorg ervoor dat (PowerPoint) presentaties ruim op tijd aan tolken worden verstuurd zodat zij goed voorbereid aan hun werkdag kunnen beginnen. Vooral als het over de onderwerpen als ‘empowerment’, people-driven progress’, ‘agile leverage cutting edge’ enz. gaat. Een goede voorbereiding is het halve werk en daar heeft iedereen baat bij: zowel de tolken die hun werk goed, zelfverzekerd en ontspannen kunnen doen als het luisterende publiek dat de vertolkte boodschap uiteindelijk goed krijgt.

   2. Presentatoren en deelnemers

Praat duidelijk en niet te snel, maak je zinnen af, want als je dat niet doet zal je boodschap deels verloren gaan en moet de tolk bovendien je zinnen afmaken. – en dat is niet de bedoeling! En vergeet niet: het is jouw eigen boodschap die je wilt overbrengen aan de mensen die je - zonder tussenkomst van een tolk - niet kan verstaan.

Wil je meer weten over congrestolken of meertalige congressen met tolken en geluidsapparatuur?

Of liever direct contact?

Britt Bloemendaal, congrestolken@tvcn.nl, +31 (0)6 46928798 staat voor je klaar!

Britt