tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Omgaan met de Zuid-Koreaanse cultuur

  • Geplaatst door TVCN |
  • 13-02-2018

Afgelopen vrijdag zijn de Olympische Winterspelen in het Zuid-Koreaanse Pyeongchang spectaculair geopend met een daverende show. Tot en met 25 februari beheersen de spelen tv’s en het nieuws. Onze sporters zijn zeer te spreken over de vriendelijkheid en gastvrijheid van de Zuid-Koreanen, dus leek het ons leuk om deze cultuur eens onder de loep te nemen!

Kibun

Kibun speelt in Zuid-Korea een grote rol. Het is een woord dat niet letterlijk vertaalbaar is, maar het komt het dichtstbij termen als trots, gezicht (figuurlijk), stemming, gevoelens of gemoedstoestand. Als je iemands kibun kwetst, kwetst je hun trots, waardoor ze hun waardigheid en gezicht verliezen. Koreaanse interpersoonlijke relaties werken volgens het principe van harmonie. Het is dan ook belangrijk om te allen tijde een vredige, comfortabele sfeer te handhaven, ook al betekent dit dat je misschien een leugentje om bestwil moet vertellen. In het bedrijfsleven wordt het kibun van een manager beschadigd als zijn ondergeschikten niet het juiste respect tonen. Het kibun van een ondergeschikte wordt beschadigd als zijn manager hem in het openbaar bekritiseert.

Het is belangrijk om te weten hoe je de staat van het kibun van iemand anders kunt beoordelen, hoe je kunt voorkomen dat je de ander kwetst en hoe je jouw eigen kibun tegelijkertijd kunt behouden. Nunchi is het vermogen om het kibun van een andere persoon te bepalen je ogen goed te gebruiken. Omdat dit een cultuur is waarin sociale harmonie cruciaal is, is het essentieel om de gemoedstoestand van iemand anders te kunnen beoordelen om het kibun van de persoon te behouden. Nunchi wordt bereikt door heel goed naar lichaamstaal te kijken en te luisteren naar de toon en ook wat er wordt gezegd.

Namen en aanspreken

In Zuid-Korea gebruiken ze namen omgekeerd dan in westerse culturen; eerst de familienaam (achternaam), een tweede familienaam gedeeld door allen van die generatie en tenslotte de voornaam. Het wordt als zeer onbeleefd beschouwd om een Koreaan met zijn of haar voornaam te benaderen. Je spreekt iemand altijd aan met mevrouw, meneer etc. en dan de familienaam en in het zakenleven spreek je iemand aan met zijn professionele titel, bijvoorbeeld Mr. President. Iemand bij de voornaam aanspreken doe je pas wanneer je daar toestemming voor hebt gekregen.

Begroeten

In Zuid-Korea is buigen de traditionele manier om te begroeten. Bij mannen wordt het buigen vaak ook begeleid door een handdruk. Daarbij moet de linkerhand de rechteronderarm ondersteunen. Koreaanse vrouwen schudden elkaar niet altijd de hand en zullen eerder een hoofdknikje geven dan een volle buiging. Wanneer je vertrekt dan maak je voor iedereen individueel een buiging.

Communicatiestijl

Communicatie kan lastig zijn in Zuid-Korea omdat men een hekel heeft aan ‘nee zeggen’. Dit wordt beschouwd als slechte etiquette. Gesprekken of discussies kunnen dan lang duren vanwege het vermijden van afwijzing of weigering. Als verontrusting verbaal of visueel wordt getoond, is dit een teken dat er iets niet klopt. Een goede houding en positieve lichaamstaal (echter niet overmatig) zijn het gunstigst in meetings; geduld en beleefdheid moeten altijd worden gehandhaafd. Gebruik verder altijd twee handen, of steun je rechterarm met je linkerhand, bij het doorgeven van visitekaartjes, geschenken of bij het ontvangen van een item. Respect, vertrouwen en tevredenheid worden getoond door een diepere buiging.

Persoonlijke ruimte

Het is beledigend voor Koreanen om aangeraakt te worden door iemand met wie ze onbekend zijn. Geef hen geen klopje op de schouder of rug en geef ze al helemaal geen knuffel. Wacht af wat de ander doet en speel daarop in. Blijf zelf ook in jouw eigen persoonlijke ruimte. Vermijd uitgestrekte of gekruiste benen en beperk armbewegingen bij het uitleggen van iets om de persoonlijke ruimte van anderen te omzeilen. Wil je iemand wenken, doe dat dan niet met je wijsvinger en je handpalm naar boven maar met je handpalm naar beneden en alle vingers bij elkaar in een klauwbeweging. Ook met oogcontact moet je rekening houden. Hoewel wij direct oogcontact als eerlijk beschouwen, kunnen Koreanen direct en langdurig oogcontact als een uitdaging zien en beschouwen dit als onbeleefd, vooral wanneer je oogcontact maakt met mensen met een hogere sociale status. Toch zijn er wel uitzonderingen op het betreden van persoonlijke ruimte. In grote steden waar het druk is, vooral in Seoul, vindt men duwen, aanstoten en aanraken heel gewoon. Wees dus niet beledigd door het gebrek aan excuses. Verder is het ook gewoon dat vrienden, van beide geslachten, vaak arm in arm lopen. Vooral tieners en de jongere generaties.

Cadeauetiquette

Koreanen zijn gulle mensen en geven graag geschenken. Accepteer het geschenk met beide handen maar open het nooit onmiddellijk, wacht tot de gever afwezig is. Vaak vertelt men je zelfs wat erin zit. Het is gebruikelijk dat jij de ander ook een geschenk geeft, bij voorkeur van vergelijkbare waarde maar dat is natuurlijk lastig in te schatten van tevoren. Wees in ieder geval niet te zuinig, zeker niet als het om een oudere gaat. Koreanen genieten van westerse geschenken en vinden het leuk om vooral iets te krijgen wat echt uit jouw land komt. Vermijd aantallen van vier, want dat is een ongeluksgetal. Zeven is een geluksgetal. Ook houden de Koreanen ervan als het cadeau mooi verpakt is. Vermijd donker en rood papier. Groen en geel zijn heel gebruikelijk of gebruik blauw, want dat is in Zuid-Korea een gelukskleur. Er bestaat zelfs een blauwe kleur die ‘Seoul blauw’ wordt genoemd. Word je bij iemand thuis uitgenodigd, neem dan altijd voor de gastvrouw een geschenkje mee, zoals bloemen, chocolade, snoepjes of koekjes. Neem liever geen alcohol mee want je weet niet of men dit drinkt. Geef verder nooit scherpe cadeaus als scharen of messen en schrijf een begeleidend kaartje nooit in rode inkt. Dit staat namelijk symbool voor het beëindigen van een relatie en zelfs de dood.

Eten en drinken

Voedsel en dineren zijn belangrijke onderdelen van de Koreaanse cultuur en worden gebruikt om relaties op te bouwen. Wees sociaal en werk aan het vormen van goede associaties voor plezier en zaken, omdat ze met elkaar verbonden zijn. In een restaurant of bij iemand thuis, wacht sowieso altijd tot de gastheer aangeeft te gaan zitten. Krijg je de ereplaats toegewezen (kijkend naar de voordeur), is het uit nederigheid beleefd om licht bezwaar te tonen. Ouderen worden altijd als eerste geserveerd en iedereen wacht tot de oudste begint met eten. Je schenkt verder niet je eigen drankje in, maar laat dit door een ander doen. Je toont dus wel goede manieren als je voor een ander een drankje inschenkt. Vrouwen schenken vaak voor mannen in maar niet voor andere vrouwen. En denk er ook aan dat Koreanen niet van weigering houden. Is je glas leeg, dan kun je niet weigeren als het weer wordt bijgeschonken. Dus wanneer je genoeg hebt, zorg dan dat er nog wat in je glas zit. Worden schalen met voedsel doorgegeven, neem deze dan ook net als cadeaus met twee handen aan of ondersteun je rechterarm met je linkerhand. Heel goed om te onthouden is dat je met eetstokjes nooit mag wijzen of rechtop in een kom mag zetten. En ook goed om te weten is dat tijdens het eten lange stiltes kunnen vallen. Socializen komt meestal pas wanneer iedereen is uitgegeten.

Ben je met een gezelschap in een restaurant dan is het beleefd als genodigde aan te bieden om de rekening te betalen, maar over het algemeen betaalt de gastheer voor iedereen. Zie je in een restaurant een bordje met ‘geen fooi’, doe dit dan ook niet. En word je na het eten uitgenodigd om nog door te gaan met een drankje of feestje, weiger dit dan niet. Ook kan het soms voorkomen dat je na het eten wordt gevraagd om iets te zingen. Doe dit gewoon met enthousiasme in plaats van te weigeren. Zoals eerder gezegd… Koreanen houden niet van weigering.

Op bezoek bij iemand thuis

Bij een Koreaan thuis worden uitgenodigd wordt beschouwd als een eer, vooral als het om een maaltijd gaat. Het is dus essentieel om dit als zodanig te behandelen. Wees beleefd, respectvol en observeer hun gewoonten. Vraag om te beginnen bij binnenkomst of men het fijn vindt als je je schoenen uittrekt. Dit is doorgaans gebruikelijk maar door invloeden van westerse culturen is deze traditie ook wel afgenomen. In ieder geval toon je respect door het te vragen. Neem verder altijd een geschenk mee om de vriendelijk van de gastheer te beantwoorden. Stip op tijd zijn wordt zeer gerespecteerd, maar het is mogelijk om tot dertig minuten te laat aan te komen zonder dat men daar aanstoot aan neemt. En denk eraan: schenk nooit jouw eigen drankje in en neem schalen met twee handen aan. Zodra het thuisfeestje voorbij is, word je meestal door de gastheer naar je auto of poort begeleid. Dit is een teken van respect.

Taboes in de Zuid-Koreaanse cultuur

Tot slot nog enkele taboes, waarvan sommigen al eerder in deze blog genoemd:

  • Draag geen schoenen in gebedshuizen, waar mensen worden aanbeden of bij mensen thuis.
  • Plaats je voeten niet op meubels. Dit doe je thuis misschien maar niet bij anderen.
  • Eet of drink niet in het openbaar terwijl je loopt.
  • Plaats je duim niet tussen je middel en wijsvinger terwijl je een vuist maakt, omdat dit een obsceen gebaar is. (Bij ons trouwens ook, dus gewoon nooit doen).
  • Gebruik geen rode inkt. Dit is een symbool van de dood en is alleen gereserveerd voor het schrijven van de namen van de overledene. Het wordt als ongelukkig beschouwd en stelt voor dat je de dood wenst van de ontvanger.
  • Gebruik het getal vier niet als het enigszins mogelijk is, bijvoorbeeld het geven van vier bloemen of vier chocolaatjes. Vier wordt als ongelukkig beschouwd vanwege de gelijkenis tussen het Koreaanse woord voor de dood en de uitspraak van het woord vier.
  • Sta niet te dicht bij mensen die je voor het eerst ontmoet. Respecteer persoonlijke ruimte en houd dus een armslag tussen jou en de ander.
  • Vermijd weigeringen want dit wordt gezien als slechte etiquette.