tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Verengelsing van de Nederlandse taal: wel of niet oké?

  • Geplaatst door TVCN |
  • 1-08-2017

Je denkt er misschien helemaal niet meer over na zo gewoon vinden we het: Engelse woorden die wij dagelijks gebruiken alsof het onze eigen taal is. Verengelsing noemen we dat. Taalpuristen zijn echter niet blij met deze ontwikkeling.

Verengelsing komt komt onder andere omdat wij nooit naar nagesynchroniseerde televisie hebben gekeken; wij zijn ondertiteling gewend. Bovendien beginnen de scholen in Nederland al vroeg met taalonderwijs. Ook in mijn tijd al. Ik zat in de vijfde klas van de lagere school (35 jaar geleden) toen ik al vrijwillig kon kiezen voor twee uur per week Engelse les. Mijn moeder vond dat belangrijk en dus volgde ik die lessen. Hierdoor had ik toen ik aan de middelbare school begon een voorsprong op klasgenoten die geen Engelse les hadden gevolgd in het basisonderwijs. Mijn cijferlijst loog er dan ook niet om (toegegeven: ik bleek een alfaleerling te zijn, ook mijn cijfers voor Nederlands, Frans en Duits waren prima). Daarnaast is muziek van grote invloed en wordt door de globalisering steeds meer gebruik gemaakt van het Engels in het bedrijfsleven. Taalpuristen zijn echter niet blij met deze ontwikkeling. Heel vroeger hadden zij al moeite met Franse en Latijnse invloeden in onze taal en nu zijn ze bang dat het Nederlands plaats zal maken voor het Engels. Is deze angst gegrond?

Handelsreizigers
Het Nederlands kent veel woorden uit allerlei andere talen, zoals Latijn, Grieks, Duits en Frans. Dit komt door de ligging van ons land. Wij werden handelsreizigers en bezochten daardoor vele landen en vestigden ons ook in andere landen. Hierdoor namen wij ook woorden over uit andere talen, de zogenaamde leenwoorden. Maar andersom geldt dit ook. Door onze kolonisatie in andere landen, zijn veel woorden in andere talen juist weer afgeleid van het Nederlands. Eén van de meest bekende voorbeelden is het woord ‘apartheid’. Overigens niet bepaald een woord om trots op te zijn… Maar goed, het gaat in deze blog niet over Nederlandse woorden in andere talen.

Verengelsing
Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog zijn Engelse woorden onze taal binnengeslopen. Dit kwam bijvoorbeeld omdat producten en gebruiken uit Engeland en Amerika werden ingevoerd en wij de Engelse benamingen over begonnen te nemen. ‘The American way of life’ werd na de Tweede Wereldoorlog een voorbeeld voor de rest van de wereld. De laatste tijd heeft verengelsing ook voor een groot deel te maken met automatisering en (mode)verschijnselen die uit de Verenigde Staten komen. Denk bijvoorbeeld aan e-mail, gamen, hacken, spammen, phishing etc. Zelfs in winkels vind je niet snel meer een ‘uitverkoop’ aankondiging, maar een ‘sale’ aankondiging. En dan natuurlijk ook nog de globalisering. Wij handelen nou eenmaal niet meer enkel binnen onze landsgrenzen. We moeten een vreemde taal beheersen om buiten onze landsgrenzen te kunnen werken en sinds WOII heeft het Engels de overhand gekregen. Ik denk niet dat ik je hoef uit te leggen wat de Amerikanen, Canadezen en Britten voor ons hebben betekend destijds.

Persoonlijk
Hoewel ik als tekstschrijver (en incidenteel ook als vertaler) enorm begaan ben met taal, ben ik geen taalpurist. Tuurlijk erger ik me dood aan slecht Nederlands. Ik vind ook dat ‘me’ geen bezittelijk voornaamwoord is, om maar een voorbeeld te noemen. Maar ik heb geen probleem met Engelse woorden in onze taal. Sterker nog, ik vind dat sommige woorden nou eenmaal ‘lekkerder bekken’ in het Engels dan in het Nederlands. ‘Ik check even mijn e-mail’ klinkt naar mijn idee fijner dan ‘ik ga even mijn elektroniche post controleren…’ Ik moest een tijdje terug een flinke hoeveelheid zakelijke tekst die vanuit het Engels naar het Nederlands was vertaald proeflezen voor een groot internationaal bedrijf. De vertaling was uitgevoerd door een Nederlander die al heel lang in een ander land woont en volgens mij de verengelsing van onze taal niet heeft meegekregen. De tekst was op zich goed vertaald, maar naar mijn mening was een groot deel vertaald naar ‘Belgisch Nederlands’: te letterlijk (hiermee wil ik Vlamingen niet aanvallen, ik ben zelfs dol op het Vlaams an sich. Maar het blijft nou eenmaal een feit dat Belgisch Nederlands letterlijker is). De tekst ‘liep’ gewoon niet lekker en dat kwam omdat wij veel termen op zakelijk gebied nou eenmaal beter kennen in het Engels dan in het Nederlands, gewoon omdat deze termen ook in het Engels zijn ontstaan. Ik veranderde dus vrolijk een aanzienlijk aantal woorden weer lekker terug naar het Engels, inclusief Nederlandse vervoeging van Engelse werkwoorden. Ik ben er zeker van dat de lezers voor wie de tekst bedoeld is, mijn versie beter begrijpen dan de oorspronkelijke vertaalde versie…

Taalpuristen
Taalpuristen zijn echter als sinds jaar en dag doodsbenauwd dat het Nederlands zal verdwijnen door buitenlandse invloeden. Vooral het Engels wordt tegenwoordig gezien als een grote bedreiging. Maar is dat wel zo? Vroeger was men ook al bang voor de invloeden van het Latijn en het Frans. En spreken wij nu allemaal Latijn of Frans? Nee, we spreken nog steeds Nederlands, zij het met invloeden uit andere talen. Heel veel woorden uit andere talen die wij gebruiken verdwijnen na verloop van tijd echter ook weer, gewoon omdat de woorden een modeverschijnsel zijn. En mode verandert ook elk half jaar. Nu vinden wij bepaalde zaken misschien nog ‘cool’ of ‘relaxed’, over een tijdje vinden wij het misschien wel ‘frisch’ of ‘relâché’. Een taal kan volgens mij alleen uitsterven wanneer er geen kinderen meer worden opgevoed in die taal. En ik persoonlijk denk niet dat het Nederlands snel zal uitsterven, ondanks onze multiculturele samenleving. Ik denk eerder dat wij door die multiculturele samenleving juist meer twee- of meertalige kinderen op de wereld zetten. Wat als een verrijking mag worden gezien. Het is juist goed om andere talen te beheersen, het brengt je verder op deze wereld…