tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Woorden die uit het Arabisch komen

  • Geplaatst door TVCN |
  • 6-04-2017

In onze taal kennen we veel leenwoorden. Veelal uit het Engels en Frans, maar ook Duits. Wat verder weg uit het Latijn, een zogenaamde dode taal die eigenlijk nog springlevend is al wordt het niet meer onderling gesproken, maar wij kennen ook woorden die uit het Arabisch afstammen. Woorden waarvan je het misschien niet eens verwacht!

Alcohol
Alcohol op zich komt niet uit de Arabische wereld, maar het woord wel. In het originele Arabisch stond het woord al-kuhl voor kohl, een cosmetisch poeder om de ogen zwart te omlijnen. Kohl werd gemaakt door een extractieproces uit een bepaald mineraal. Europese chemici gebruikten het woord vervolgens om te verwijzen naar alles wat werd geproduceerd door extractie of distillatie. Wijn bestond destijds al in Europa, maar uit wijn werd ook weer een sterkere drank gedistilleerd wat ‘alcohol van wijn’ werd genoemd. En zo kreeg alcohol zijn exclusieve naam.

Algebra
Dit woord komt van het Arabische al-jabr, wat verwijst naar een ‘reünie van kapotte delen’. Een 9de-eeuwse Arabische verhandeling over wiskunde gaf ons het figuurlijke gebruik van het woord. De auteur van de verhandeling was al-Khwarizmi, wiens naam weer verwijst naar een andere wiskundige term: algoritme.

Artisjok
Wij noemen deze heerlijke groente artisjok, de Fransen artichaut, de Italianen carciofo en de Spanjaarden alcachofa. De benamingen zijn echter allemaal terug te voeren naar al-karshufa, zoals de groente ooit werd genoemd in het Arabischtalige gedeelte van Spanje. Waar het weer afkomstig was van het klassiek Arabische al-harshafa.

Katoen
Katoen komt oorspronkelijk niet uit de Arabische wereld, maar vooral uit India en Midden- en Zuid-Amerika. Maar omdat westerlingen ooit handel dreven met handelaren uit Arabië, kregen wij het woord van het Arabische qatn.

Koffie
Het woord koffie is via het Italiaanse caffè onze kant opgekomen. Zij namen het woord echter over van het Turkse kahve, die het op hun beurt weer hebben overgenomen van het Arabische qahwah of qahuww. Het drankje waarvan wij niet zonder kunnen werd overigens in het oude Arabië weer overgenomen uit Oost-Afrika.

Matras
Europeanen hebben lang niet altijd geslapen op een heerlijk zachte ondergrond. We hebben het aan kruisvaarders te danken dat wij nu heerlijk comfortabel slapen. Zij brachten het mee uit de Arabische cultuur, waar op kussens werd geslapen. En het Arabische woord voor een groot kussen of een zacht kleed om op te liggen of zitten is matrah. In het Latijn werd dit materacium of materatium en van daar werd het door het Italiaans en andere Europese talen opgepikt.

Safari
Het woord wat vooral wordt geassocieerd met expedities in Afrika, komt uit het Swahili. Expeditie wordt namelijk in het Swahili vertaald naar safari. Maar het Swahili leende het woord weer van het Arabische safar, wat reizen betekent.

Suiker
Arabische handelaren brachten dit zoete levensmiddel naar West-Europa via de Italianen en de Fransen, tegelijk met het woord sukkar. Wat overigens op zijn beurt weer was geleend uit het Sanskriet: sharkara.

Siroop
Met de suiker kregen wij in Europa ook siroop via de Arabieren. Het Arabische woord sharab stond model voor ons woord siroop. Sharab heeft meerdere betekenissen. Het staat voor siroop, maar verwijst ook naar wijn of een drankje. De herkomst van het woord is ook in andere talen terug te vinden. In het Perzisch betekent dit wijn en in Turkije is şarap, wat ook wijn betekent, ervan afgeleid.

Sofa
Sommigen van ons zitten op een bank en sommigen noemen het liever een sofa, maar het komt op hetzelfde neer. Sofa komt uit het Turks, maar was daar weer geleend van het Arabische suffa. Wat verwijst naar een verhoogd platform met tapijt erop.

Cijfers
Geen woorden op zich maar wel interessant om te vermelden. Cijfers zoals wij die kennen komen uit het Arabische cijfersysteem. Kenmerkend van dit systeem is dat er altijd tien symbolen worden gebruikt, inclusief de nul. Er wordt ook wel gesproken over Arabische cijfers, maar dat is verwarrend omdat in de Arabische wereld nu juist weer andere cijfersymbolen worden gebruikt. Overigens is het Arabische cijfersysteem door de Arabieren weer geleend uit India.

Dit is slechts een kleine greep van bekende woorden die afstammen van het Arabisch. Kent u nog andere voorbeelden? Laat het weten via het reactieformulier hieronder of onder de post op onze Facebook pagina!