tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Lost in translation: Chinglish

  • Geplaatst door TVCN |
  • 19-01-2017

Ze bedoelen het in China zo goed. Om ons westerlingen tegemoet te komen doen zij hun uiterste best om zoveel mogelijk teksten naar het Engels te vertalen, zoals verkeers- of wegbewijzeringsborden, menukaarten en productverpakkingen. Dit gaat echter nogal eens de mist in met komische en hilarische misvertalingen als gevolg.

Deze vreemde vertalingen van het Chinees naar het Engels komen zo vaak voor, dat er een term voor is: ‘Chinglish’, een samenvoeging van ‘Chinese’ en ‘English’.

Om te beginnen willen wij duidelijk maken dat wij de Chinese medemens absoluut niet uitlachen en dat wij het alleen maar respecteren dat zij zo hun best doen om ons tegemoet te komen in een taal die door veel westerlingen wordt gesproken. In veel andere landen kunnen ze daar zelfs nog een voorbeeld aan nemen! Maar dit neemt niet weg dat het begrip ‘chinglish’ is ontstaan omdat het, ondanks alle goede bedoelingen, zo vaak mis gaat.

Wereldwijd is het Engels een lingua franca. Voor een kleine 400 miljoen mensen is het Engels de moedertaal en nog eens een kleine 400 miljoen mensen spreekt Engels als tweede taal. Daarbij komt ook nog een groep mensen die de taal enigszins onder de knie heeft. En aangezien China inmiddels meetelt in de wereldeconomie, is het logisch dat zij ook een gooi naar deze taal doen. Letterlijk ‘er een gooi naar doen’, want in landen als China en Japan is het Engelse taalonderwijs van een lager niveau dan in westerse (EU) landen en blijven zij dus vooralsnog achter. Bovendien klinkt de oorspronkelijke moedertaal van mensen die Engels spreken, maar niet als moedertaal, vaak door. Dit kan in accent zijn, maar ook in te letterlijke vertalingen. Qua accent is India een mooi voorbeeld. Veel Indiërs spreken Engels op een redelijk goed niveau, maar wel met een bepaald accent; een accent dat wij doorgaans direct herkennen. Daar tegenover staat het te letterlijk vertalen. Zo hoor je wel eens Nederlanders die enorm hun best doen om Engels te spreken, echter zo letterlijk en krom vertaald, dat er geen touw aan vast te knopen is. En daar hebben wij zelfs een woord voor: steenkolenengels. Chinglish is dan ook niets anders dan steenkolenengels, maar dan met Chinees als uitgangstaal.

In China zijn ze zich er overigens wel van bewust dat zichtbare, openbare vertalingen vaak van belabberde kwaliteit zijn. Zo werd een aantal jaren terug in de stad Shanghai een campagne opgezet om slecht vertaalde teksten op bordjes in openbare ruimten op te sporen en te corrigeren. Hiervoor werden vrijwillige studenten ingezet die elke vertaalde aanduiding in de stad controleerden op juistheid en nauwkeurigheid. Wanneer zij ook maar het geringste idee hadden dat een vertaling mogelijk niet klopte, werd dit doorgegeven aan de betrokken autoriteiten die de kwesties vervolgens weer ter controle en correctie doorspeelden aan de verantwoordelijke partijen.

Slechte vertalingen komen uiteraard niet alleen in China voor; ze zijn overal ter wereld te vinden. Vaak komen misvertalingen voort uit het gebruik van gratis online vertaaltools, zoals Google Translate of Bing Translator. Wie ook maar enigszins thuis is in talen en vertalingen, weet dat je redelijke kennis van de taal waarmee je bezig bent moet hebben om deze tools op een juiste manier te gebruiken. Verder zie je ook wel eens misvertalingen in de trant van ‘de klok horen luiden, maar niet weten waar de klepel hangt’. In dergelijke gevallen vertaalt men een woord of kort zinnetje zonder vertaaltool omdat ze het ‘al vaker gehoord hebben’. Veelal dus fonetisch. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een kist met verse krabben waarbij een bordje ‘fresh crap’ (verse poep of verse onzin) staat, in plaats van ‘fresh crab’.

Vindt u het leuk om op de hoogte te blijven van vertaalfoutjes en regelrechte vertaalblunders? Elke vrijdag publiceren wij een nieuwe taalblunder op zowel Twitter als onze Facebook-pagina.