tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Valse vrienden

  • Geplaatst door TVCN |
  • 30-06-2016

Wij Nederlanders doen altijd erg ons best om andere talen te spreken, ook als we die taal eigenlijk helemaal niet beheersen. Vooral het Duits denken wij aardig te beheersen omdat Nederlands en Duits nou eenmaal sterk overeenkomen. Beide talen stammen af van dezelfde oude Germaanse taalgroep: Indo-Germaans.

Door het verschil in contacten met andere culturen in het verleden, hebben de talen zich echter anders ontwikkeld. Wij Nederlanders kwamen door ontdekkingsreizen, overzeese handel en kolonisatie in contact met andere talen, terwijl de Duitsers dat niet kwamen doordat het land geografisch redelijk ingesloten ligt. We kennen dus redelijk veel overlappingen en gelijksoortige woorden die echter vaak toch een geheel andere betekenis hebben. ‘Valse vrienden’ noemen we deze woorden.

Valse vrienden
Valse vrienden zijn woorden die in hun vorm op een woord uit een andere taal lijken, maar niet dezelfde betekenis hebben waardoor er vaak verwarring kan ontstaan. Die verwarring uit zich in versprekingen, in vertaalfouten of in verkeerd begrijpen. Het verschijnsel doet zich doorgaans voor tussen twee verschillende talen, maar soms ook tussen varianten van eenzelfde taal.

In het Duits noemen we dit verschijnsel 'falsche Freunde', in het Frans 'faux amis' en in het Engels 'false friends'. De Franse aanduiding is de oudste: de term werd in 1928 genoemd door Maxime Koessler en Jules Derocquigny in hun boek 'Les faux amis ou les trahisons du vocabulaire Anglais'.

Falsche Freunde
Omdat het Duits en Nederlands zo sterk verwant zijn, beperken we ons in deze blog tot voorbeelden van 'falsche Freunde'. Denk bijvoorbeeld aan het simpele woordje 'wie'. De gemiddelde Nederlander die aan een Duitser 'wie bent u' wil vragen, zal vragen: "Wie sind Sie?" En waarschijnlijk gek opkijken als hij het antwoord "Prima, danke" krijgt, want de Nederlander heeft immers 'hoe gaat het' gevraagd omdat 'wie' 'hoe' betekent in het Duits. Ook 'wir bellen' zal voor de nodige verwarring zorgen want 'bellen' is Duits voor 'blaffen' :-)

Als u van een Duitser wilt weten hoe het met zijn baan gaat, vraag dan niet naar zijn 'Bahn', maar naar zijn 'Job' of 'Stelle' aangezien 'Bahn' Duits is voor spoorwegen. En houdt u een Duitser een doos bonbons onder de neus met de vraag of hij een 'Bonbon' wil, kijk dan niet raar op dat de ander u bevreemd aankijkt. U hebt hem namelijk een zuurtje aangeboden… Een chocolade bonbon is in het Duits een 'Praline'. Ook een leuke: de boodschappen inladen. Dat moet zijn 'die Einkäufe einladen' terwijl veel Nederlanders 'die Botschaften einladen' zullen zeggen. Men zegt dan echter 'de ambassadeurs uitnodigen'. Een ander voorbeeld is het verschil tussen 'slim' en 'schlimm', de laatste betekent 'erg'. Komt u bij iemand op kantoor en wilt u degene een compliment geven over zijn opgeruimde bureau, zeg dan niet "Sie haben ein nettes Büro". U hebt hem dan namelijk een compliment gegeven over zijn leuke kantoor en niet over zijn opgeruimde bureau, wat 'Schreibtisch' is in het Duits. Iets minder onschuldig is het woord 'Freier'. U kunt beter niet zeggen dat u een nieuwe 'Freier' (u bedoelt: vrijer) hebt. U zegt dan namelijk dat u een nieuwe hoerenloper hebt, 'Freier' betekent netjes vertaald namelijk 'prostitueebezoeker'…

We zouden nog pagina's kunnen vullen met hilarische, maar ook pijnlijke misverstanden tussen twee talen. Het is moeilijk om deze volledig te vermijden als u de taal niet goed genoeg beheerst. Als u zich hier echter bewust van bent, vertel uw gesprekspartner dan gewoon dat u de taal niet goed beheerst en dat u mogelijk fouten maakt. Gaat het echter om belangrijke, zakelijke deals dan is het wellicht een goed idee om een tolk in te schakelen voor de gesprekken en een vertaler voor de documenten die eruit voortvloeien. Hierdoor worden misverstanden met mogelijk grote financiële gevolgen voorkomen!