tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

De talen van het oude Rome en Athene

  • Geplaatst door TVCN |
  • 12-05-2016

Acta est fabula! Het spel is afgelopen, schijnt de Romeinse keizer Augustus in het jaar 14 na Christus op zijn sterfbed gezegd te hebben en dat zou zo maar kunnen voor Grieks en Latijn. Elk jaar duiken er wel geruchten op om deze talen af te schaffen op scholen. Maar is dit wel verstandig?

Grieks (het Oudgrieks welteverstaan) en Latijn zouden volgens sommigen niet meer van deze tijd zijn en hebben leerlingen er later niets aan. Ze kunnen hun energie beter steken in een taal die wel belangrijk is, zoals Chinees dat misschien wel de volgende wereldtaal wordt.

In het hele Romeinse rijk stimuleerden de Romeinen de mensen om hun cultuur en hun taal, het Latijn, over te nemen. In de landen waar men in de Romeinse Oudheid langdurig Latijn heeft gesproken, ontwikkelden zich de zogeheten Romaanse talen, die rechtstreeks van het gesproken Latijn zijn afgeleid: Italiaans, Frans, Spaans, Portugees en Roemeens. Ook andere talen, zoals Engels, Duits en Nederlands, vertonen talloze sporen van het Latijn. Vele eeuwen later kun je nog steeds op scholen en universiteiten in Nederland deze taal leren, die door geen volk meer wordt gesproken met uitzondering van het Vaticaan.

Een veel gehoord argument voor de afschaffing van Latijn is dat je er later toch niets aan hebt. Maar is dat wel zo? Het is niet verplicht, maar Latijn schijnt bijvoorbeeld wel van pas te komen tijdens een studie geneeskunde, maar ook bij biologie en rechten. En als leerlingen kiezen voor de klassieke talen Latijn en Grieks, begrijpen zij bovendien veel beter de link tussen de verschillende moderne talen. In het Nederlands, Engels, Duits en Frans komen heel veel woorden en constructies voor die rechtstreeks uit het Grieks of Latijn zijn afgeleid. Zo scoren zij vaak dan ook beter bij Frans en Duits en wordt het leren van andere talen zoals Spaans en Italiaans gemakkelijker. De klassieke talen geven dus een bepaalde basis mee voor andere talen. Ook al ben je na een jaar niet meer in staat om een Latijnse of Griekse tekst te vertalen, je hebt zeker wat geleerd.

Talloze elementen in onze cultuur en samenleving vinden hun oorsprong in de klassieke oudheid. In de Griekse en Latijnse les bestuderen leerlingen niet alleen de taal, maar ook de Griekse en Latijnse cultuur en de geschiedenis, archeologie en filosofie van de oudheid en lezen ze werk van Homerus, Plato, Euripides, Cicero, Caesar en Ovidius. Dit draagt bij aan de algemene ontwikkeling. Hoe kun je begrijpen wat het oedipuscomplex inhoudt, als je nog nooit hebt gehoord van de Griekse mythe Oedipus, die onbewust zijn vader doodde en al even onbewust met zijn moeder trouwde.

Of wat dacht je van het prachtige verhaal achter het woord 'narcist'. Dit woord is afgeleid van de Griekse mythe over Narcissus, die bekend is geworden door Ovidius die deze mythe in een Latijnse dichtvorm heeft opgeschreven. Dit verhaal leert ons dat je je niet moet laten verblinden door schoonheid.

En wanneer je iemand hoort praten over zijn achilleshiel, dan komt die les over het verhaal van de Griekse held Archilles goed van pas. Dan snap je meteen waar hij op doelt, namelijk een zwakke plek, net zoals Archilles had, omdat zijn moeder (de zeegodin Thetis) hem direct na zijn geboorte in de wateren van de Styx dompelde om hem onkwetsbaar te maken. Dat lukte, behalve aan de hiel, waar zij hem vast hield. Dit was dan ook de enige kwetsbare plek op zijn lichaam en werd uiteindelijk zijn ondergang in de strijd tegen Troje.

De Latijnse en Griekse talen bestaan al eeuwenlang en zijn ingeweven in onze cultuur en taal. Ze zullen nooit helemaal verdwijnen. Als Julius Caesar nog zou leven en hij deze hele kwestie zou overzien, dan zou hij vast zijn beroemde woorden spreken: Veni, vidi, vici!