tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

GGZ vreest voor oplopende kosten tolkdiensten

  • Geplaatst door TVCN |
  • 1-03-2016

Onlangs stond in de Telegraaf een stuk ‘Verwarde vluchteling zieker zonder tolk’ waarin de angst wordt uitgesproken dat hulpverleners afhaken door de kosten van tolken. Een mooi stuk dat de ogen doet openen, alleen kan het begrip vluchteling misschien wat verwarring opleveren omdat er een verschil is tussen een asielzoeker en statushouder.

Veel vluchtelingen hebben te maken met geestelijke gezondheidsproblemen. Volgens de Gezondheidsraad kampt 13 tot 25 procent met een posttraumatische stressstoornis (ptss) of depressie en kunnen vluchtelingen met een verblijfsvergunning niet goed geholpen worden door de taalbarrière. Voor de duidelijkheid: het gaat in deze dus om statushouders en dat zijn Nederlanders van allochtone afkomst die net als iedereen in Nederland een normale ziektekostenverzekering hebben. Wij spreken zelf dan liever ook niet meer over vluchtelingen om verwarring te voorkomen.

Het is bekend dat de overheid al een aantal jaar geen vergoeding meer verstrekt voor tolkdiensten in de zorg wat betekent dat zorginstellingen zelf moeten betalen voor tolken. Ongeveer 80 procent van de instellingen heeft hiervoor maatregelen getroffen door een overeenkomst aan te gaan met een tolk- en vertaalbureau zoals TVcN.

Oplopende kosten voor tolkdiensten
GGZ-instellingen zijn nu echter bang dat de kosten voor tolken uit de hand gaan lopen aangezien het aantal statushouders over een half jaar flink zal gaan toenemen vanwege de huidige toestroom van vluchtelingen. In het stuk in de Telegraaf stelt Ruud Jongedijk, psychiater en directeur van stichting Centrum ’45, dat de kosten nu nog beheersbaar zijn maar dat daar verandering in gaat komen. Jongedijk vreest dat hulpverleners gaan afhaken omdat de hulpverlening voor deze groep mensen meer tijd kost, het kennis van zaken vergt en er dan bovendien ook nog een rekening voor tolkdiensten bij komt. Daarnaast is Jongedijk bang dat ook de patiënt zich terugtrekt omdat hij zich letterlijk niet begrepen voelt en daardoor helemaal geen hulp meer zoekt.

De zorgvraag van allochtonen op het gebied van ggz heeft vaak met sociale en cultuurspecifieke problemen te maken. Allochtone Nederlanders hebben een vergrote kans op het ontwikkelen van psychische ziekten. Dit kan te maken hebben met traumatische gebeurtenissen door bijvoorbeeld een oorlogssituatie, gebrek aan hulp in het verleden, migratie gerelateerde problemen (de vluchtreis en de asielprocedure), maar ook discriminatie, een andere leefstijl en een kleiner maar ook vaak een gesloten sociaal netwerk.

Ondanks dat allochtone Nederlanders een inburgeringscursus hebben moeten volgen, spreken velen nog onvoldoende Nederlands en dat kan een behandeling flink in de weg staan. Goede communicatie tussen een zorgverlener en een patiënt is echt noodzakelijk zodat de patiënt zijn klachten goed kan uitleggen en de zorgverlener in staat wordt gesteld goede zorg te leveren. Als de zorgverlener en patiënt onvoldoende met elkaar kunnen communiceren, kunnen zij elkaar over essentiële zaken niet informeren. Een zorgverlener heeft behoefte aan informatie van de patiënt, over diens eigen gezondheid, de aard van de klachten/hulpvraag en het effect van de behandeling. Anderzijds is de zorgverlener verplicht de patiënt informatie te verschaffen over aspecten van de behandeling. Dit kan problematisch zijn bij een taalbarrière. Als de zorgverlener en de patiënt elkaar door een taalbarrière onvoldoende begrijpen, is het risico zeer groot dat de patiënt niet de juiste hulp of behandeling krijgt. Daarom moet de zorgverlener maatregelen treffen om die barrière op te heffen door het inschakelen van een tolk. Hiervoor is overigens in maart 2014 het document 'Kwaliteitsnorm tolkengebruik bij anderstaligen in de zorg' gelanceerd. Meer hierover kunt u in deze blog lezen.

GGZ Nederland geeft aan dat het nog onduidelijk is hoe de hoge asielinstroom precies uitpakt voor de geestelijke gezondheidszorg. De gevolgen worden op dit moment nog in kaart gebracht.

Deskundige Jongedijk stelt in de Telegraaf dat het hoge aantal vluchtelingen met een trauma geen gevaar vormt voor de samenleving: “Maar tijdige hulp voor iemand met ptss is wel belangrijk. De juiste ondersteuning is van belang om latere klachten te voorkomen. Als het écht nodig is, komt pas behandeling in beeld. Het is niet verstandig als vrijwilligers vluchtelingen gaan helpen door voor psycholoog te spelen. Mensen zijn meer prikkelbaar en kunnen daardoor angstig, paniekerig of afwerend reageren.”

Asielzoekers
Zoals wij in de inleiding al stelden, kan het begrip vluchteling verwarring opleveren omdat er een verschil is tussen asielzoekers en statushouders. Voor asielzoekers die ons land binnenkomen, worden tolkdiensten namelijk wel vergoed door de overheid. De vergoeding van tolkdiensten voor asielzoekers valt onder de verantwoordelijkheid van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Zodra een asielzoeker in de noodopvang terecht komt en is geregistreerd, ontvangt hij een zorgpas met daarop een COA-zorgnummer. Pas wanneer een asielzoeker statushouder is geworden, kunnen zorginstellingen geen vergoeding voor tolkdiensten meer krijgen.

Het artikel in de Telegraaf-i kunt u hier lezen.