tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

De geschiedenis van het simultaantolken

  • Geplaatst door TVCN |
  • 13-12-2016

In onze branche is simultaantolken zo vanzelfsprekend, dat we er eigenlijk niet bij stilstaan hoe het ooit is begonnen. Hoewel het simultaantolken met behulp van geavanceerde geluidsapparatuur een relatief nieuwe communicatiemethode is, heeft het zeker een historie.

Al in de geschiedenis werden tolken ingezet door missionarissen, diplomaten, militaire gezanten, het bedrijfsleven en door onderhandelaarsen bemiddelaars in de handel.

Omdat Frans ooit de universele taal was van de diplomatie, was er in het negentiende-eeuwse Europa weinig behoefte aan interpretatie op hoog niveau. De situatie veranderde echter drastisch in 1919 op de Vredesconferentie van Parijs, toen Engels werd benoemd tot de tweede officiële taal van de Volkenbond en consecutief tolken voor het eerst werd gebruikt. Simultaantolken werd in 1928 geïntroduceerd op het Zesde Wereldcongres van de Komintern in de voormalige Sovjet-Unie. Het eerste patent voor apparatuur ten behoeve van simultaantolken werd in 1926 gegeven aan Gordon Finley bij IBM. Hij ontwikkelde het Filene-Finley IBM Hushaphone interpretatiesysteem op basis van een idee van Edward Filene (oprichter van Filene's Department Store in Boston). Dit systeem werd voor het eerst gebruikt tijdens de International Labour Conference in 1927. Naar verluidt leverde het systeem toen al een besparing op van bijna 33.000 pond voor de International Labour Office.

In de jaren '20 van de vorige eeuw breidde het gebruik van simultaanvertolking zich snel uit. Op het Twintigste Communistische Partijcongres in Rusland werd er getolkt in zes talen en op het eenentwintigste congres zelfs al in achttien talen. In 1933 werden voor het eerst tolkencabines gebruikt op het plenum van het Uitvoerend Comité van de Communistische Internationale. Op het vijftiende Internationale Fysiologie Congres in Leningrad in 1935 werd academicus Pavlov's inleidende toespraak simultaan vertolkt uit het Russisch naar het Frans, Engels en Duits.

Toen de Volkenbond haar activiteiten gedurende de jaren voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog verminderde, verdween het simultaantolken uit de sfeer van de diplomatie. Het kwam echter weer terug in 1944 op een conferentie in Philadelphia, en vervolgens bij de naoorlogse Processen van Neurenberg in 1945 toen kolonel Léon Dostert, de persoonlijke tolk van Generaal Eisenhower, werd opgeroepen om een praktische oplossing te vinden voor de taalbarrière omdat de traditionele consecutieve vertolking in vier talen - Engels, Frans, Duits en Russisch - de hoorzittingen aanzienlijk zou hebben verlengd. Simultaanvertolking leek het antwoord te zijn. Kolonel Dostert besloot het Filene-Finley-systeem te gebruiken voor de tolken met een aantal aanpassingen van de Canadees Aurèle Pilon, een voormalig RAF-bommenwerperpiloot en audio-ingenieur en tevens de uitvinder van de radar. Door de invoering van dit systeem op de Processen van Neurenberg, pionierde kolonel Dostert deze communicatiewijze in de internationale arena.

Veel van de tolken die in Neurenberg hadden gewerkt, voornamelijk emigranten en vluchtelingen met kennis van het Russisch, Frans, Duits en Engels, werden in 1946 medewerkers van de Verenigde Naties in Lake Success, New York. Het eerste team van simultaantolken van de Verenigde Naties werd in 1947 ingezet tijdens een tarieven- en handelconferentie in Londen. Eén van die tolken, George Klebnikov, werd door de Amerikanen aangesteld als tolk bij de oorlogsmisdadenzittingen en was vervolgens tien jaar lang hoofd van de tolkendienst van de Verenigde Naties in New York. Na zijn verplichte pensionering in 1983 bleef hij nog met veel enthousiasme aan freelance opdrachten werken.

Het beroep van tolk ontwikkelde zich verder bij de Verenigde Naties en andere internationale organisaties, in lijn met het beleid van meertaligheid en de invoering van nieuwe technologieën. Sindsdien is het simultaantolken niet meer weg te denken en wordt het wereldwijd ingezet bij internationale congressen, vergaderingen en meer. Vandaag de dag is de Europese Unie de grootste werkgever voor simultaantolken. Daar worden vergaderingen in 24 talen simultaan vertolkt!