tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Pennsylvania Dutch of Duits?

  • Geplaatst door TVCN |
  • 28-01-2016

Hoewel de naam Pennsylvania Dutch anders doet vermoeden, heeft het helemaal niets met Nederland of de Nederlandse taal te maken. De term staat namelijk voor Pennsylvania Duits. Of eigenlijk ‘Deitsch’, een Duits dialect. Maar wat heeft dit dan weer te maken met de Amerikaanse staat Pennsylvania?

Pennsylvania Dutch is een variant van het West-Centrale Duits dat vermoedelijk door meer dan 250.000 mensen wordt gesproken in Noord-Amerika. Het is van oudsher de taal van de gelijknamige volksstam, die afstammelingen zijn van de late 17e-eeuwse en vroege 18e-eeuwse Zuid-Duitse, Oost-Franse (Elzas-Lotharingen) en Zwitserse immigranten in de Amerikaanse staten Pennsylvania, Maryland, Virginia en Noord-Carolina. De Amish en de Mennonieten behoren ook tot deze groep.

Een populaire verklaring waarom Pennsylvania Dutch zo wordt geschreven, is omdat de Engelsprekende inwoners van Pennsylvania het woord 'Deutsch' simpelweg verwarden voor 'Dutch'. De Pennsylvania Dutch werden ook 'Dutchmen' genoemd. Je vraagt je dan echter af waarom de 'Dutchmen' niet de moeite namen de Engelstaligen te corrigeren. Dit ligt mogelijk in het feit dat de Pennsylvania Dutch de termen 'Dutch' en 'Dutchmen' zelf prefereerden boven 'Deutsch' en 'Deutschen'.

Een andere verklaring volgens taalkundigen is dat de term Pennsylvania Dutch teruggaat naar het oorspronkelijk Engelse gebruik van het woord 'Dutch'. Hoewel er geen sluitend bewijs is, is het een feit dat in het Engels uit de 18e en 19e eeuw het woord 'Dutch' refereerde naar iedereen uit de toenmalige Germaanse gebieden; plaatsen die we nu onderscheiden als Nederland, België, Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Toen was 'Dutch' een bredere term voor wat we nu Nederlands, Vlaams of Duits noemen. De termen 'High Dutch' (nu Hoogduits) en 'Low Dutch' werden gebruikt om onderscheid te maken tussen Duits en Nederlands.

Tegenwoordig zijn sprekers van de taal vooral te vinden in, nog steeds, Pennsylvania, Ohio, Indiana en andere midwesterse staten, en in Ontario in Canada. Historisch werd het dialect ook in een aantal andere regio's gesproken, waar het gebruik inmiddels grotendeel of geheel is verdwenen. Het gebruik van Pennsylvania Dutch als straattaal in de stedelijke gebieden van Pennsylvania (zoals Allentown, Reading, Lancaster en York) nam af tegen de 20e eeuw, terwijl het in de meer landelijke gebieden nog op grote schaal werd gebruikt tot en gedurende de Tweede Wereldoorlog. Sinds die tijd is het gebruik van de taal sterk gedaald.

Een uitzondering op deze daling is in het kader van de 'Oude Orde Amish' en 'Oude Orde Mennonieten' gemeenschappen. Vandaag de dag vormen de leden van deze twee groepen de meerderheid van Pennsylvania Dutch-sprekers. Enkele andere Noord- en Zuid-Amerikaanse Mennonieten van Nederlandse en Pruisische afkomst spreken een taal wat eigenlijk een Nederduits dialect is, aangeduid als 'Plautdietsch'. Dit verschilt echter behoorlijk van Pennsylvania Dutch.

Pennsylvania Duits weerspiegelt de oorsprong van de eerste sprekers uit de regio's langs de Opper-Rijn in het Rijnland, Württemberg, Baden, Zwitserland en de Elzas. De taal klinkt net als de Zwabische en Alemannische (Westopperduits) dialecten van deze regio's. Alemannisch is ook springlevend in de Zwitserse vorm van het Duits. De verschillen tussen Pennsylvania Dutch en Standaardduits kunnen worden samengevat als een vereenvoudigde grammaticale structuur, verscheidene klinker- en medeklinkerverschuivingen die vrij vaak voorkomen, evenals verschillende lexicale verschillen. Verder is het Amerikaanse Engels van behoorlijke invloed op grammatica, woordenschat en uitspraak.