tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

We lenen wat af

  • Geplaatst door TVCN |
  • 29-09-2015

We lenen graag en veel. Zeker als het om onze taal gaat. Sommige mensen zijn hier op tegen en vinden het verloedering van de Nederlandse taal. Zo is er zelfs een Bond tegen leenwoorden in het leven geroepen. Zoals de naam al doet vermoeden een vereniging die zich inzet voor het gebruik van zuiver Nederlands en het terugdringen van leenwoorden.

Meestal gaat het om leenwoorden die uit het Engels komen. Bonden zoals deze gaan naarstig op zoek naar alternatieven in zuiver Nederlands. Gek genoeg is de kruistocht tegen leenwoorden uit andere talen veel minder. Ondanks deze strijders voor een zuivere Nederlandse taal, is er eigenlijk geen houden aan. Andersom komt het ook voor. Zo bevat het Amerikaans-Engels ook veel Nederlandse woorden. Dankzij een erfenis uit het verleden toen het noordoosten van Amerika een Nederlandse kolonie was, vindt men tegenwoordig in het Amerikaans-Engels nog steeds een aantal leenwoorden uit de Nederlandse taal. Denk maar eens aan het Engelse boss (baas), iceberg (ijsberg), landscape (landschap) en cookie (koekje).

In tegenstelling tot wat sommige mensen denken, is het geen schande om woorden te lenen. Het is ook geen teken dat de taal verloedert, achteruit gaat of verdwijnt. Integendeel: het is juist een teken dat de taal actief is en zich ontwikkelt.

Talen verdwijnen omdat ze in onbruik raken, bijvoorbeeld doordat een andere taal overneemt. Maar een dergelijke overname gebeurt niet op het niveau van woorden lenen, maar bij het opvoeden van kinderen. Als er geen kinderen meer worden opgevoed in een bepaalde taal, dan pas zal deze uitsterven. Genoeg dus over de verloedering van onze taal, dat valt reuze mee. Maar waarom lenen we toch zoveel woorden uit andere talen?

Vaak is onze eerste kennismaking met het nieuwe concept via de andere taal. Na verloop van tijd wordt het woord onderdeel van de taal en soms verdwijnen de buitenlandse kenmerken zoals uitspraak en spelling. Een goed voorbeeld hiervan is het Engelse email.

Toen het internet opkwam en e-mail een vlucht nam, spraken we het nog netjes als leenwoord uit: /ie-mayl/. In het Engels heb je de "e-" nodig om het te onderscheiden van gewone post, maar het Nederlands niet, dus het werd al snel : /mayl/. Binnen de kortste keren veranderde het leenwoord naar een woord wat binnen het Nederlandse klankpatroon valt: /meel/. Dit is dezelfde uitspraak als meel, zoals in graan. Als we nu de "e-" toevoegen om officiëler te klinken, houden we vast aan de oer-Hollandse uitspraak: /ie-meel/. Ook is "mail" als werkwoord volgens de vaste regels te verbuigen: ik mail /meel/, hij mailt /meelt/ en wij mailen /melen/. Op zo'n moment is het geen buitenlands woord meer maar een Nederlands woord.