tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Land en taal uitgelicht: Mexico

  • Geplaatst door TVCN |
  • 26-06-2014

Een groot deel van de Nederlanders had niet verwacht dat ons Oranje de poule zou doorkomen tijdens het WK Voetbal in Brazilië. Maar we zijn toch maar mooi groepswinnaar geworden met drie gewonnen wedstrijden en daarom speelt Oranje zondag in de achtste finales tegen Mexico! Reden te meer om dit land eens onder de loep te nemen in onze serie ‘land en taal uitgelicht’. En speciaal voor deze keer doen we er WK voetbalfeiten over het Mexicaanse team bij

Mexico, met als hoofdstad Mexico-Stad, is een land in het zuiden van Noord-Amerika, grenzend aan de Verenigde Staten, Belize en Guatemala, de Grote Oceaan en de Golf van Mexico. Geografisch gezien ligt een deel van Mexico in Centraal-Amerika, maar geopolitiek behoort het tot Noord-Amerika. Van de 120.286.655 inwoners is het merendeel rooms-katholiek (82,7%), op grote afstand gevolgd door de pinksterbeweging (1,6%) en Jehova's getuigen (1,4%). De rest volgt een ander geloof of gelooft niet. De Mexicaanse bevolking bestaat uit 60 procent mesties (Indiaans-Spaans), 30 procent Indiaans of overwegend Indiaans, 9 procent blank en 1 procent van andere afkomst.

Mexico, het land van verscheidene Indiaanse beschavingen - waaronder de Olmeken, Tolteken, Teotihuacán, Zapotec, Maya en Azteken - werd veroverd en gekoloniseerd door Spanje in de vroege 16e eeuw. Voor drie eeuwen bestuurd als Onderkoninkrijk Nieuw-Spanje, bereikte Mexico zijn onafhankelijkheid in het begin van de 19e eeuw. De wereldwijde financiële crisis vanaf eind 2008 veroorzaakte het jaar daarop een enorme economische neergang, maar de groei keerde snel terug in 2010. Het land kampt doorlopend met economische en sociale problemen, waaronder lage lonen, gebrek aan werkgelegenheid voor een groot deel van de bevolking, ongelijke inkomensverdeling en weinig vooruitgang voor de grotendeels inheemse bevolking in de verarmde zuidelijke staten.

Tijdens de verkiezingen in 2000 gebeurde het voor het eerst sinds de Mexicaanse Revolutie in 1910 dat een kandidaat van de oppositie, Vicente Fox van de Nationale Actie Partij (PAN), de regeringspartij, de Institutioneel Revolutionaire Partij (PRI), versloeg. Hij werd in 2006 opgevolgd door Felipe Calderón, een andere PAN kandidaat, maar Enrique Peña Nieto herwon het presidentschap voor de PRI in 2012. Sinds 2007 zijn Mexico's machtige drugshandelorganisaties verwikkeld in bloedige vetes, resulterend in tienduizenden drugsgerelateerde moorden. Gerekend naar het bruto binnenlands product in ppp-dollars is Mexico de twaalfde economie ter wereld.

Taal
De officiële taal van Mexico is Spaans. Bijna 93 procent van de bevolking heeft Spaans als moedertaal en bijna 6 procent van de bevolking spreekt Spaans en een inheemse taal. Hiermee is Mexico het land met het grootste aantal Spaanstaligen ter wereld. 1,6 procent van de bevolking spreekt alleen een inheemse of een andere taal. Het Spaans in Mexico wijkt in uitspraak en woordenschat - en in mindere mate grammaticaal - enigszins af van het Spaans dat in Spanje wordt gesproken. Het Mexicaans-Spaans kent veel woorden uit inheemse talen, voornamelijk uit het Nahuatl, en ook woorden uit het Amerikaans Engels. Het Spaans dat in de kuststreken van Veracruz en Tabasco wordt gesproken, is weer meer Caribisch Spaans. Het Spaans van Chiapas valt weer onder het Centraal-Amerikaans Spaans en de variant die op het schiereiland Yucatán wordt gesproken, Yucateeks Spaans, is weer een aparte variëteit.

De Mexicaanse overheid heeft 62 inheemse talen erkend als nationale talen, met in het gebied waar ze gesproken worden eenzelfde geldigheid als het Spaans. Sommige inheemse talen hebben zeer goede overlevingskansen, waaronder het Nahuatl met 1,5 miljoen sprekers, het Yucateeks Maya met 800.000, het Mixteeks en Zapoteeks met elk 500.000 en het Tzeltal met 350.000 sprekers. Andere talen, bijvoorbeeld Kiliwa en Cochimí met minder dan 100 sprekers, worden echter met uitsterven bedreigd. Hoewel Nahuatl met 1,5 miljoen sprekers de meest gesproken inheemse taal is, is de Oto-Mangue-taalfamilie (o.a. Zapoteeks, Mixteeks, Otomí, Mazateeks en Chinanteeks) met gezamenlijk 2,2 miljoen de grootste taalfamilie.

Ten slotte hebben verschillende migrantengroepen hun eigen taal meegebracht naar Mexico. Zo spreekt meer dan een half miljoen mensen Engels, de meeste van hen zijn Amerikaanse immigranten die voornamelijk in de staten Baja California, Jalisco en Guanajuato wonen. Dan is er nog met 75.000 sprekers het Plautdietsch, een Laagduits dialect, dat gesproken wordt door de Mennonieten die voornamelijk in de staten Chihuahua, Campeche en Durango wonen. Veel Mennonieten spreken ook gewoon Duits, een taal die eveneens gesproken wordt door Duitse gemeenschappen in Mexico-Stad, Puebla, de Soconusco en het noorden van het land, met in totaal ca. 280.000 sprekers. Tot slot hebben 340.000 Mexicanen Frans als moedertaal, en in de plaats Chipilo in de staat Puebla is een bloeiende Venetiaanssprekende gemeenschap.

WK Voetbal
Het nationale voetbalteam van Mexico werd in 1927 opgericht en is sinds 1929 aangesloten bij de FIFA. In februari 1998 behaalde het elftal voor de eerste keer met de vierde plaats de hoogste positie op de FIFA-wereldranglijst. Ook in augustus 2003, april 2004 en mei 2006 werd deze positie bereikt. In juli 2009 werd met de 33e plaats de laagste positie bereikt. Mexico is het meest succesvolle Noord-Amerikaanse land en één van de zes Amerikaanse landen die in de top 30 staan van de FIFA-wereldranglijst, met als hoogst genoteerde Uruguay op de vijfde plaats.

Mexico was één van de deelnemende landen op het eerste Wereldkampioenschap voetbal in 1930, maar kwam toen niet verder dan de eerste ronde. In 1970 en 1986 bereikte het land de kwartfinale van een WK-eindronde; beide jaren werd het toernooi in eigen land georganiseerd. In 1934, 1974 en 1982 wist het land zich niet te kwalificeren. In 1930, 1950, 1954, 1958, 1962, 1966 en 1978 kwam Mexico niet verder dan de eerste ronde. De tweede ronde werd gehaald in 1994, 1998, 2002, 2006 en 2010. Verder heeft het land niet deelgenomen in 1938 en werd het uitgesloten voor deelname in 1990. Wat betreft dit jaar is het te hopen dat Mexico ook niet verder komt dan de tweede ronde, want dat betekent dat Oranje dan doorgaat naar de kwartfinales!