tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Letselonderzoek bij vermoedens van kindermishandeling

  • Geplaatst door TVCN |
  • 15-05-2014

Kindermishandeling of -misbruik komt helaas nog maar al te vaak voor. En doorgaans is het aan het kind niet zichtbaar. Elk kind heeft wel eens een blauwe plek of een buil op het hoofd, maar wanneer er bij hulpverleners (bijv. vertrouwensartsen bij Advies- en Meldpunten Kindermishandeling, kinderartsen, huisartsen) of politie het vermoeden bestaat dat een kind wordt mishandeld of misbruikt en deze vermoedens moeten worden omgezet in feiten, kunnen zij zich wenden tot de Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM). De FPKM is een expertisecentrum voor letselonderzoek bij kinderen en verricht forensisch-medisch onderzoek bij 0- tot 18-jarigen.


Forensische Polikliniek Kindermishandeling

De polikliniek is in 2004 opgericht door De Forensische Zorgspecialisten (voorheen Van der Hoeven Stichting). Het forensisch onderzoek naar kindermishandeling was tot dat moment ontoereikend; letseldiagnostiek bij kinderen vond nog niet plaats. Daarbij constateerden de Van der Hoeven Kliniek en de Waag (beide onderdeel van De Forensische Zorgspecialisten) dat veel van de patiënten en cliënten een verleden kenden van kindermishandeling. Kinderen die zijn mishandeld hebben een grotere kans om later zelf delicten te plegen. De beste behandeling is het voorkomen dat slachtoffers zelf daders kunnen worden. Het doorbreken van deze cirkel past bij het gedachtegoed van De Forensische Zorgspecialisten.

De reden voor het bestaan van deze polikliniek valt absoluut te betreuren, maar het is goed dat zij er is. Kinderen kunnen of durven vaak hun verhaal niet te vertellen. Daarom objectiveren de forensisch artsen hun letsels. Dit gebeurt in opdracht van verwijzers uit de juridische en de medische sector wanneer er een vermoeden bestaat van mishandeling of seksueel misbruik. Zij willen weten of het verhaal over het ontstaan van een letsel overeenkomt met het letsel dat is waargenomen. De forensisch artsen voor kinderen verrichten zorgvuldig onderzoek en duiden letsels. Onafhankelijk, deskundig en wetenschappelijk onderbouwd. Door letseldiagnostiek wil FPKM eraan bijdragen dat mishandeling stopt en kinderen veilig zijn. Hun rapportage helpt de politie bij waarheidsvinding en artsen bij het kiezen van een passend vervolgtraject.


Werkwijze

Het onderzoek wordt uitgevoerd door een forensisch arts voor kinderen die gespecialiseerd is op het gebied van letsel bij kinderen. De arts wordt bij het onderzoek ondersteund door een forensisch verpleegkundige die het kind tijdens het hele onderzoek begeleidt. Wanneer er sprake is van kinderen en gezinnen die de Nederlandse taal niet of niet voldoende beheersen, wordt via TVcN een gekwalificeerde tolk ingeschakeld. Hierdoor wordt voorkomen dat een taalbarrière het onderzoek in de weg staat en dat informatie niet of maar gedeeltelijk wordt vertaald, wat vaak het geval is bij informele tolken.

De forensisch arts voor kinderen voert eerst een gesprek met de ouders en/of begeleiders van het kind om meer informatie te verzamelen over de aanleiding voor het letselonderzoek. Ook wordt naar de ontwikkeling van het kind en naar eventuele medische bijzonderheden gevraagd. Tijdens dit gesprek wordt de ouders om schriftelijke toestemming voor het onderzoek gevraagd. Ondertussen verblijft het kind bij de forensisch verpleegkundige. Zij is speciaal opgeleid om adequaat met kinderen te kunnen communiceren. De forensisch verpleegkundige geeft uitleg over het onderzoek, al dan niet met behulp van een tolk, en laat alvast de onderzoekskamer met speciale onderzoeksvoorzieningen zien. Ook draagt zij een voice-recorder waarmee het gesprek tussen haar en het kind wordt vastgelegd. Na het gesprek vindt in de onderzoekskamer het lichamelijk onderzoek plaats. Ook dan blijft de forensisch verpleegkundige steeds bij het kind. De ouders van het kind zijn bij het lichamelijk onderzoek meestal niet aanwezig.

Ieder kind wordt standaard van top tot teen nagekeken, waarbij alle handelingen altijd eerst worden uitgelegd. In feite is dit alleen uitwendig, maar in bepaalde situaties kan de arts besluiten om materiaal af te nemen voor verder onderzoek in het laboratorium. Soms worden bij het onderzoek hulpmiddelen gebruikt, zoals een forensische lichtbron of een blauwe kleurstof om oppervlakkige huidbeschadigingen beter zichtbaar te maken. Ook kan het zijn dat sporen worden afgenomen voor de politie, met behulp van een zogenaamde zedenkit. Na afloop van het onderzoek zal de arts een eerste indruk geven van de bevindingen. De foto's worden op een later moment op de computer gedetailleerd bekeken en soms bewerkt om de eventueel aanwezige letsels beter te kunnen beoordelen. Vervolgens maakt de forensisch arts voor kinderen een rapportage van de bevindingen uit het onderzoek en zendt deze naar de opdrachtgever. De conclusies in de rapportage worden gebaseerd op de meest recente medisch-wetenschappelijke literatuur.

Het voorgesprek en het onderzoek zelf duurt samen zo'n twee uur. Eventuele vervolgonderzoeken kosten minder tijd. De ervaring heeft geleerd dat kinderen en ouders het onderzoek niet als belastend ervaren. De polikliniek is speciaal ingericht voor kinderen en de artsen en verpleegkundigen nemen uitgebreid de tijd om kinderen op hun gemak te stellen.


Tot slot

Deze combinatie van medische, forensische, juridische en verpleegkundige expertise bij minderjarigen is uniek in Nederland. Verwijzers vanuit het hele land worden dan ook door de Forensische Polikliniek Kindermishandeling bediend, of het nu gaat om een advies of consult, letselonderzoek of dossieronderzoek. De polikliniek is 24/7 bereikbaar voor verwijzers vanuit de medische en juridische sector.

Voor meer informatie kunt u terecht op de website van FPKM.