tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Waarom schelden wij in een andere taal?

  • Geplaatst door TVCN |
  • 6-03-2014

Hoe vaak zegt u, zonder dat u het doorhebt, wel eens sh*t? Waarschijnlijk vaker dan u denkt. Of misschien ook wel het Engelse F-woord. En tegen een vervelende man heeft u wellicht ook wel eens ***hole geroepen, of over een vervelende vrouw b*tch. We schelden vaker in een andere taal, veelal Engels, dan we er bewust van zijn. Maar waarom eigenlijk?

Mensen die twee of meer talen spreken, geven vaak de voorkeur aan een taal boven de andere, afhankelijk van de situatie. Dit geldt met name als het gaat om vloeken en beledigingen. Het lijkt erop dat mensen liever niet hun eigen taal gebruiken om lelijk te praten.

In een studie, gepubliceerd op PLoS One, leggen twee Poolse onderzoekers van de Universiteit van Warschau uit dat linguïsten en psychologen zich lang hebben afgevraagd wat ervoor zorgt dat mensen schakelen tussen talen. Blijkbaar is één van de redenen dat mensen zich meer emotioneel verbonden voelen met hun moedertaal. Als gevolg hiervan, zijn ze geneigd om bepaalde dingen in andere talen te zeggen die ze niet zouden zeggen in hun eigen taal.

Dit fenomeen wordt 'emotie gerelateerde taalkeuze' genoemd. Het wordt omschreven als 'een taalkeuze die wordt gemaakt door een tweetaligepersoon, bewust of onbewust, en die niet wordt bepaald door factoren zoals omgeving (bijvoorbeeld thuis, school, speeltuin, werk, kroeg, etc.), maar binnen hun eigen, subjectieve voorkeuren ligt'.

Uit de resultaten van een online enquête blijkt dat dit komt omdat andere talen on-eigen voelen, terwijl een moedertaal intiem voelt. Onderwerpen die taboe zouden zijn in de moedertaal, voelen minder schokkend in andere talen. Culturele en sociale beleefdheidsnormen - vaak regels die we als kinderen leren - worden in de moedertaal veel strenger gevolgd.

Om erachter te komen hoe emoties in verband met woede van invloed kunnen zijn op tweetaligen, voerden de onderzoekers een experiment uit. Ze wilden zien of algemene scheldwoorden en etnische beledigingen (bijvoorbeeld neger voor een donkere persoon) voor mensen makkelijker te gebruiken waren in hun eigen taal of juist in andere talen. Dus vroegen zij studenten om kwetsende zinnen van het Engels naar het Pools te vertalen en andersom. Algemene scheldwoorden leken minder emotioneel gewicht te hebben dan de etnische beledigingen. De Poolse studenten voelden zich ongemakkelijker in het gebruik van etnische beledigingen in het Pools, terwijl ze deze in het Engels juist vaak versterkten.

Zoals gezegd is het dus makkelijker om te schelden in een andere taal, terwijl we zouden kunnen veronderstellen dat mensen eerder geneigd zijn een andere groep te beledigen wanneer zij hun eigen taal gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan een Nederlands sprekend persoon die een Spaanstalig persoon in het Nederlands zou willen beledigen. De persoon die wordt beledigd verstaat het toch niet. Maar niets is minder waar. De sociale normen en taboes met betrekking tot beledigingen zijn te sterk en mensen hebben de neiging om etnische beledigingen in hun eigen taal af te zwakken. Zelfs als zij wel bereid zijn om in andere talen helemaal los te gaan.