tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Olifanten onthouden mensentaal

  • Geplaatst door TVCN |
  • 18-03-2014

Dat olifanten slim zijn en een enorm goed geheugen hebben, wisten we al. Maar deze intelligente wezens zijn nog slimmer dan voorheen werd gedacht als het gaat om het herkennen van bedreigingen. Afrikaanse olifanten kunnen namelijk het verschil in menselijke spraak herkennen en ontsnappen van degenen die een bedreiging voor hun overleving vormen. De Afrikaanse olifant is het grootste landdier ter wereld en wordt als kwetsbaar beschouwd als gevolg van habitatverlies en illegale jacht voor hun ivoren slagtanden.

Volgens een rapport dat is gepubliceerd in de 'Proceedings of the National Academy of Sciences' heeft een groep onderzoekers in het Amboseli National Park in Kenia opnames van menselijke stemmen voor de olifanten afgespeeld om zo te zien hoe ze hierop zouden reageren. De opgenomen stemmen werden overdag afgespeeld voor honderden olifanten in 47 familiegroepen.

Sommige stemmen waren van de lokale Maasai-mannen, die vee hoeden en soms in conflict komen met olifanten over de toegang tot water en plaatsen om te grazen. Soms komt het tijdens deze conflicten voor dat Masaai mannen worden gedood en soms olifanten. Andere stemmen waren weer van Kamba-mannen, die landbouwers of medewerkers van het nationale park zijn en zelden een gevaar vormen voor de olifanten.  Andere stemmen waren die van Masaai-vrouwen en jonge jongens.

Iedereen moest dezelfde zin zeggen: "Kijk, kijk daar, er komt een groep olifanten aan". Wanneer de olifanten de stemmen hoorden van de volwassen Masaai-mannen, hadden ze de neiging om samen te groepen, onderzoekend te ruiken met hun slurf en voorzichtig weg te lopen. Maar wanneer de olifanten de mannelijke Kamba-volwassenen, vrouwen of jongens hoorden, toonden zij geen bezorgdheid.

"De mogelijkheid om onderscheid te maken tussen de Maasai- en Kamba-mannen die dezelfde zin in hun eigen taal spraken, suggereert dat olifanten onderscheid kunnen maken tussen verschillende talen", aldus één van de onderzoekers.

Hoewel dat niet hetzelfde is als de betekenis van woorden begrijpen, laat het zien dat de olifanten de meer zangerige Maasai-taal van de Kamba spraak kunnen ontcijferen, mogelijk gebaseerd op verbuigingen, gebruik van klinkers en andere signalen.

Volgens de onderzoekers is het zeer geavanceerd wat de olifanten aan het doen zijn. Veel dieren zullen op de vlucht slaan bij mogelijke menselijke dreiging, maar een slim dier doet dat niet wat suggereert dat olifanten zelfs in staat waren intentie door menselijk gedrag te herkennen. Hun reactie op de Masaai-mannen was alert, ze liepen weg maar renden niet weg in totale paniek. Het suggereert dat olifanten in staat zijn na te denken, dat ze kunnen herkennen dat wanneer Masaai-mannen praten, ze waarschijnlijk niet gaan jagen. Want als ze op jacht waren, zouden ze stil zijn geweest.

Ook handelden de olifanten niet op dezelfde manier als wanneer er opnames van leeuwen worden afgespeeld, zo blijkt uit een eerder onderzoek. In die scenario's groepten ze samen om hun jongen heen omdat die het meeste risico lopen op een aanval, en liepen ze juist naar het geluid toe alsof ze de leeuw wilden verjagen.

Overigens deden olifantengroepen met oudere stamhoofden in hun midden het 't best bij de beoordeling van mogelijke dreiging van verschillende sprekers.