tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Taalbarometer Vlaamse Rand

  • Geplaatst door TVCN |
  • 9-12-2014

De Vlaamse Rand, ook wel Brusselse Rand, is een kring van 19 gemeenten rond het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, die tot het Vlaams Gewest behoren en deels ook tot het stedelijk gebied van Brussel. Al jaren wordt er in dit gebied een soort van strijd gevoerd welke taal er officieel gesproken moet worden: Nederlands of Frans.

Volgens de allereerste Taalbarometer, uitgevoerd door het Brusselse Informatie-, Documentatie- en Onderzoekscentrum (BRIO) in opdracht van de Vlaamse overheid, blijkt Nederlands in de Vlaamse Rand de meest gesproken moedertaal te zijn. Frans is echter wel de meest gekende taal, zo meldt HLN.be. Het onderzoek corrigeert het beeld van de oprukkende verfransing in de 19 gemeenten rond Brussel, hoewel tweetaligheid duidelijk groeiende is.

Het BRIO bracht de taalsituatie in de Vlaamse Rand in kaart door 2.500 inwoners te ondervragen. Taal en politiek zijn in dit gebied al jaren nauw met elkaar verweven en bovendien ontbraken duidelijke gegevens over de taalsituatie door het verbod op talentellingen sinds 1947.

Uit deze ‘nulmeting’ is gebleken dat hoewel Nederland de officiële taal in de Vlaamse Rand is, het Frans toch de meest gekende taal is. Bijna 80 procent van de ondervraagden beweert het Frans goed tot uitstekend te spreken, terwijl dat voor Nederlands minder dan 70 procent is. Op de derde plaats staat Engels met 45 procent.

Toch kan er uit het onderzoeksrapport geconcludeerd worden dat er een duidelijke voorkeur voor het Nederlands in de Vlaamse Rand is, ondanks dat Frans er populair is. Zo is het Nederlands veruit de meest gesproken moedertaal. Bijna de helft van de inwoners in het gebied groeide op in een louter Nederlandstalige familie, tegenover 20 procent in een Franstalige familie. En hoewel Frans de meest gekende taal is, is het slechts voor de helft van de ondervraagden een taal waarmee ze zijn opgegroeid. En voor de anderen een taal die ze leerden op school. Dat maakt de emotionele afstand met de taal groter.

Het aantal inwoners dat opgroeit in een Nederlandstalig gezin daalt echter wel ten voordele van de inwoners die opgroeiden in een gezin met een andere taal naast het Nederlands, veelal het Frans. De onderzoekers bestempelen desalniettemin de positie van het Nederlands als dominante thuistaal als stabiel en ze zien over een periode van drie generaties geen verfransing van Nederlandstalige gezinnen.

Ook werden de ondervraagden stellingen voorgelegd in verband met het taalbeleid en de taalpolitiek. Zo vindt bijna iedereen dat winkels een goede plaats zijn om Nederlands te oefenen. Verder vindt bijna 80 procent dat wie een sociale woning wil kopen of huren, bereid moet zijn Nederlands te leren. En kinderen weigeren op de speelpleinwerking omdat ze geen Nederlands kennen, is voor bijna iedereen not done. Slechts 10 procent vindt dat kinderen dan wel Nederlands moeten spreken.

Binnen de Vlaamse Rand zijn er echter wel grote verschillen op te merken. In de faciliteitengemeenten (Wemmel, Drogenbos, Linkebeek, Sint-Genesius-Rode, Kraainem en Wezembeek-Oppem) komt maar 20 procent van de volwassenen uit een louter Nederlandstalig gezin. In de semi-rurale gemeenten (Asse, Merchtem, Meise en Grimbergen) is dat 60 procent en deze zijn daarmee het meest Nederlandstalig. Het is ook de enige groep gemeenten in de Vlaamse Rand waar het Nederlands beter gekend is dan het Frans. Aan het andere uiteinde staan de faciliteitengemeenten, waar slechts 40 procent van de inwoners goed tot uitstekend Nederlands spreekt.

Het onderzoek peilde ook naar de ‘identificatie’ van de inwoners. De helft van de inwoners in de Vlaamse Rand ziet zichzelf als ‘Belg’, terwijl een kwart zichzelf als ‘Vlaming’ ziet en 20 procent als ‘Europeaan’. 10 procent bestempelt zich als ‘Franstalig’. Inwoners uit Nederlandstalige gezinnen zien zichzelf in de eerste plaats als Vlaming. Franstaligen en (vooral) tweetaligen zien zichzelf in de eerste plaats als Belg.

Het is vanaf nu de bedoeling om de Taalbarometer in de Vlaamse Rand te verfijnen en om de vijf jaar te herhalen. De Taalbarometer wordt woensdag 10 december a.s. besproken in de bevoegde commissie van het Vlaams Parlement.