tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Taalnieuws jaaroverzicht 2014

  • Geplaatst door TVCN |
  • 30-12-2014

Nog maar iets meer dan een dag, en dan is 2014 alweer voorbij. Er gebeurt veel in een jaar tijd, zo ook op taalgebied. Het afgelopen jaar troffen wij weer veel interessante nieuwsberichten waar ook wij aandacht aan hebben besteed op onze blog.

Chimpanees kunnen gebaren om een doel te bereiken
Onderzoekers aan de Georgia State University Language Research Center hebben onderzoek gedaan naar hoe twee taalgetrainde chimpansees communiceerden met een mens om zo voedsel te vinden. Het resultaat van dit onderzoek is het meest overtuigende bewijs tot nu toe dat primaten gebaren kunnen gebruiken om acties te coördineren wanneer zij een specifiek doel willen bereiken. Lees meer

Te weinig tolken voor zwangere asielzoekers
De titel is eigenlijk misleidend, want er zijn wel degelijk genoeg tolken beschikbaar in Nederland. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft echter geconcludeerd dat er te weinig gebruik wordt gemaakt van professionele tolken voor zwangere asielzoekers, terwijl dit juist zo hard nodig is.

Kwaliteitsnorm voor tolken in de zorg
Wanneer een zorgverlener te maken heeft met een anderstalige patiënt die niet of nauwelijks Nederlands spreekt, schat hij in of de taalbarrière het verlenen van adequate zorg in de weg staat.. In een aantal situaties is het noodzakelijk dat een professionele tolk wordt ingezet om verantwoorde zorg te kunnen bieden. In andere situaties kan een informele tolk voldoende zijn. Van zorgverleners wordt verwacht dat zij kunnen inschatten in welke situaties een tolk nodig is en of dit een professionele, of een informele tolk moet zijn. Gebruik van een kwaliteitsnorm helpt bij het maken van deze keuze.

Meer praten tegen te vroeg geboren baby’s
Baby’s die te vroeg worden geboren, hebben later meer kans op ontwikkelingsstoornissen, waaronder ook een taalachterstand. Een onderzoeksteam van de Brown Universiteit in de Verenigde Staten heeft nu aangetoond dat een grotere blootstelling aan taal gedurende de eerste weken na de geboorte een positief effect heeft op latere taalontwikkeling.

Olifanten onthouden mensentaal
Dat olifanten slim zijn en een enorm goed geheugen hebben, wisten we al. Maar deze intelligente wezens zijn nog slimmer dan voorheen werd gedacht als het gaat om het herkennen van bedreigingen. Afrikaanse olifanten kunnen namelijk het verschil in menselijke spraak herkennen en ontsnappen aan degenen die een bedreiging voor hun overleving vormen. De Afrikaanse olifant is het grootste landdier ter wereld en wordt als kwetsbaar beschouwd als gevolg van habitatverlies en illegale jacht voor hun ivoren slagtanden.

5 miljoen voor onderzoek naar meertaligheid
Lisa Cheng, hoogleraar taalkunde aan de Universiteit van Leiden, Faculteit der Geesteswetenschappen, heeft het voor elkaar gekregen een EU-subsidie te ontvangen voor een groot onderzoeksproject naar meertaligheid. En dat terwijl de directeur-generaal van Research and Innovation van de Europese Commissie tijdens een lezing in 2011 in Leiden nog meldde dat zoiets nooit zou gebeuren.

Baby’s worden al met taalkennis geboren
Taal is een van de meest indrukwekkende eigenschappen van de mensheid. Het onderscheidt ons van enig ander schepsel op aarde. Ongeacht de hoeveelheid talen en hun onderlinge verschillen, lijken talen ook bepaalde aspecten te delen. Er zijn klankpatronen die vaak terugkeren, zelfs in geïsoleerde talen. Wetenschappers hebben onlangs het antwoord gevonden op de fundamentele vraag waarom talen, woorden en klankpatronen allemaal een duidelijk menselijk geluid hebben. Waarom zijn we in staat onderscheid te maken tussen wat een woord en wat onzin is? Volgens onderzoekers van Northeastern University in Boston, VS, zijn klankpatronen van menselijke talen, zoals lettergrepen of bepaalde lettercombinaties, het product van aangeboren biologisch instinct.

Handreiking Taal en veiligheidsrisico’s
Niet goed omgaan met procedures en instructies als gevolg van problemen met de taal is één van de oorzaken van ongevallen op het werk. Taal speelt vaker een rol bij ongevallen op het werk dan menigeen denkt; in zo’n vijf tot tien procent is dit het geval. Werknemers die de Nederlandse taal zowel mondeling als schriftelijk onvoldoende beheersen of moeite hebben met lezen en schrijven, zijn niet altijd in staat om veiligheidsvoorschriften en instructies te begrijpen. Bovendien zijn veel veiligheidsdocumenten in onbegrijpelijke taal geschreven. De Stichting van de Arbeid heeft een praktische handreiking laten ontwikkelen om taalproblemen als oorzaak van onveilige situaties op de werkvloer aan te pakken.

Gebarentaal nu ook officieel in Zuid-Afrika
In Zuid-Afrika zijn maar liefst elf talen officieel erkend, maar gebarentaal werd lange tijd niet erkend. Daar is nu echter verandering in gekomen. Minister Angie Motshekga van basiseducatie heeft deze maand haar goedkeuring gegeven aan de Zuid-Afrikaanse gebarentaal.

Zijn tweetalige kinderen slimmer?
Vroeg geleerd is oud gedaan. Dat geldt nagenoeg voor alles in ons leven, ook voor taal. We weten allemaal hoe moeilijk het kan zijn om een tweede taal te leren wanneer we ouder worden. Zelfs tegen de tijd dat we een tiener zijn, kost het veel meer concentratie en oefening dan voor een jonger kind.

Spontaan een andere taal spreken
Afgelopen week bleek uit een nieuwsbericht dat een Australisch slachtoffer van een auto-ongeluk ineens vloeiend Mandarijn sprak nadat hij ontwaakte uit zijn coma. En zo zijn er meer gevallen bekend dat mensen na hoofdletsel ineens een compleet ander accent hadden. Deze aandoening heet Foreign Accent Sydrome.

Populariteit Spaans neemt toe op middelbare scholen
Ter gelegenheid van de Europese Dag van de Talen, wat elk jaar gevierd wordt op 26 september, publiceert Eurostat, het statistische bureau van de Europese Unie, gegevens over het leren van talen op school. De algemene doelstellingen van dit evenement zijn om het publiek te wijzen op het belang van het leren van talen, om de rijke taalkundige en culturele diversiteit van Europa te promoten en om het levenslang leren van talen binnen en buiten school te bevorderen. Engels is nog steeds de meest bestudeerde taal, maar de populariteit van Spaans neemt toe.

Tablet case zet gebarentaal om in tekst en spraak
Veel horende mensen beseffen niet dat solliciteren voor doven en slechthorenden veel lastiger is dan voor horenden. Een start-up uit Californië, VS, heeft een oplossing gevonden op de ‘taalbarrière’ tussen horende en niet of slechthorende mensen.

Leugens zijn herkenbaar door naar taalgebruik te luisteren
Elke dag horen wij tussen de tien en tweehonderd leugens. Dit kan variëren van een klein leugentje over hoe het met iemand gaat tot flinke leugens over bijvoorbeeld financiën. Communicatie-expert Noah Zandan beweert een methode te hebben gevonden om leugenaars te ontmaskeren.

Leer meer talen voor een scherper brein!
We hebben al eerder geschreven over het positieve effect van meerdere talen op ons brein. Zo vertraagt tweetaligheid dementie en hebben meertalige kinderen een beter werkgeheugen. Twee nieuwe onderzoeken tonen nog maar eens aan hoe goed het voor onze hersenen is wanneer we meerdere talen beheersen.

Hersenen onthouden taal uit de eerste levensmaanden
Volgens een recent onderzoek laat de moedertaal van een kind altijd sporen achter in de hersenen, zelfs wanneer het kind uit een ander land wordt geadopteerd. Hoewel baby’s zich volgens de onderzoekers de taal die zij horen in hun eerste dagen niet kunnen herinneren, laten de woorden toch een blijvende stempel achter op hun gedachten. Deze studie is het eerste neurale bewijs dat er ‘sporen’ van een verloren taal achterblijven in de hersenen.

Honden begrijpen echt wat mensen zeggen
Honden zijn al jaren de beste vrienden van de mens, een bron van kameraadschap en trouw sinds het stenen tijdperk. Nu denken wetenschappers dat ze de wortel van de relatie tussen mens en hond hebben ontdekt: een hond schijnt echt te begrijpen wat zijn baasje zegt. Honden schijnen taal op dezelfde manier te verwerken als mensen.

Voordelen van tweetaligheid in twijfel getrokken
We hebben regelmatig blogs gepubliceerd over onderzoeken naar tweetaligheid en de positieve effecten daarvan. Zo zou het leiden tot een beter werkgeheugen, vertraagt het dementie en worden cognitieve taken beter uitgevoerd. Deze onderzoeken hebben zoveel aandacht gekregen, dat iedereen overtuigd is van de voordelen. Dit wordt nu echter in twijfel getrokken.

Weg met ‘oudjes’
Onlangs vroeg het Instituut voor Nederlandse Lexicologie aan het publiek welk woord echt dient te verdwijnen uit de Nederlandse taal. Daarvoor kwamen woorden als ‘oudjes’, ‘participatiesamenleving’ en ‘yolo’ in aanmerking. Nederlanders en Vlamingen waren het erover eens dat ‘oudjes’ echt niet kan.

Welke talen hebben de meeste invloed wereldwijd?
Veel van de meest gesproken talen in de wereld, zoals Mandarijn, Hindi en Arabisch, zijn verre van meest invloedrijk. Een nieuw onderzoek, geleid door het Massachusetts Institute of Technology (MIT), laat zien in hoeverre talen wereldwijd op elkaar van invloed kunnen zijn.

Tot 2015!

NB: klik op de titel van een berichtje om de gehele blog te lezen.