tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Catalaans onder vuur op de Balearen

  • Geplaatst door TVCN |
  • 8-10-2013

Op de Spaanse eilandengroep de Balearen (Mallorca, Ibiza, Menorca) dreigt het Catalaans te verdwijnen. Voor ambtenaren is het door een nieuwe wet namelijk niet langer noodzakelijk om het Catalaans vloeiend te beheersen, en bovendien dreigt het Catalaans door een andere wet het onderspit te delven op scholen. Inspanningen van de regionale overheid om het gebruik van de Catalaanse taal op de Balearen te verminderen, hebben geleid tot een juridische strijd, massale protesten en zelfs beschuldigingen van ‘culturele genocide’ door tegenstanders.

Hoewel de Balearen niet tot Catalonië behoren, wordt het Catalaans daar al sinds lange tijd gesproken. In de 13e eeuw strekte het Catalaanse imperium, onder leiding van de koningen van Aragon, zich zuidwaarts uit langs de Spaanse oostkust en over de Middellandse Zee naar de Balearen. Nog steeds wordt in al deze gebieden Catalaans, of varianten ervan, gesproken naast het Spaans.

Ambtenaren
In 1986 werd op de Balearen de beheersing van vloeiend Catalaans als voorwaarde voor ambtenaren vastgelegd. Het regionale bestuur van de Balearen, onder leiding van de conservatieve partij Partido Popular (PP), introduceerde echter vorig jaar een nieuwe wet die ervoor zorgt dat de Catalaanse spreekvaardigheid niet langer meer een vereiste is voor ambtenaren in de meeste sectoren. Een woordvoerster van de Socialistische Partij zegt dat de nieuwe wet een aanval is op de taal die is opgenomen in het regionale statuut van de eilandengroep.

De socialisten en andere tegenstanders van de nieuwe wet zijn vooral verbolgen dat de PP geen unanimiteit heeft nagestreefd bij het afschaffen van eis. Francina Armengol, partijleider van de Socialistische Partij Balearen, omschrijft het initiatief van de PP als 'culturele genocide in elk opzicht' en beschuldigde de premier van de eilandengroep, José Ramón Bauzá, van het hebben van een 'zieke obsessie tegen het Catalaans'.

Onderwijs
De taalstrijd op de Balearen strekt zich ook uit in het onderwijs. Veel leerkrachten en ouders van schoolgaande kinderen zijn al sinds 16 september jl. voor onbepaalde duur in staking uit protest tegen een andere wet die door de regionale overheid is vastgelegd: de invoering van een drietalig onderwijssysteem op openbare scholen. Het kader van de regeling is dat kinderen hun leerplan zowel in het Catalaans, Spaans als Engels moeten volgen in evenredige tijd per taal. Voorheen werden de klassen verdeeld tussen Catalaans en Spaans, met nadruk op het Catalaans.

Omdat de meeste leerkrachten en leerlingen echter nog niet beschikken over de taalvaardigheden die nodig zijn om vakken zoals geschiedenis of wiskunde in het Engels te studeren, waarschuwen critici dat de nieuwe wet aanmoedigt om terug te vallen op het Spaans waardoor het Catalaans weer wordt bedreigd in het onderwijs. De PP beargumenteert echter dat het nieuwe systeem leerlingen een meer afgeronde opleiding biedt en dat de marginalisering van de Spaanse taal hierdoor wordt voorkomen.

Het spreekt uiteraard voor zich dat het absoluut geen kwaad kan om kinderen drietalig onderwijs te laten volgen, het is bekend dat het je verder brengt in het leven wanneer je meerdere talen spreekt. Maar nu lijkt het erop dat de regionale overheid van de Balearen probeert het Catalaans uit te bannen. Wat vindt u? Is dit een serieuze kwestie of slechts een storm in een glas water?

Lees ook: Catalaans onder vuur op de Balearen