tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Gebarentaal is ook een taal (2)

  • Geplaatst door TVCN |
  • 4-09-2012

Een tijdje terug hebben wij een blog gewijd aan gebarentaal omdat dit ook een taal is en wij ook gebarentolken in ons bestand hebben. In die blog gingen wij voornamelijk in op de geschiedenis van de Nederlandse gebarentaal.

Omdat er echter zoveel over te vertellen valt, beloofden wij om nog eens een keer aandacht aan dit onderwerp te besteden. En dat doen we dan ook met deze blog!

Taalafhankelijk
De internationale index van talen onderscheidt 121 gebarentalen van dovengemeenschappen en drie van horende gemeenschappen. Veel landen kennen hun eigen gebarentaal, zoals NGT (Nederlandse Gebarentaal), VGT (Vlaamse Gebarentaal) en ASL (American Sign Language). Verder kunnen er ook regionale varianten bestaan, die vergelijkbaar zijn met dialecten. Omdat het dus taalafhankelijk is, is gebarentaal niet universeel en kan het onderling tussen bijvoorbeeld Amerikanen en Nederlanders niet worden gesproken. Slechts een klein aantal gebaren wordt door horenden en doven en in verschillende landen gebruikt. Bijvoorbeeld de duim omhoog of een cirkeltje gevormd door duim en wijsvinger voor 'goed'. Verder bestaan er 'gemotiveerde' gebaren die overeenkomen; dat wil zeggen dat hun vorm gerelateerd is aan de vorm van een object of de actie in de werkelijke wereld. Bijvoorbeeld het gebaar voor auto: twee handen die een denkbeeldig stuur vasthouden en deze bewegen.

Internationale Gebarentaal
Met het Gestuno en Signuno bestaan wel pogingen om gebarentaal internationaal te maken. Bij internationale contacten worden ASL of Gestuno vaak als de lingua franca gebruikt. Gestuno, oftewel Internationale Gebarentaal, is een samengestelde gebarentaal waarover het congres van de World Federation of the Deaf al discussieerde in 1951. De naam 'Gestuno' komt uit het Italiaans en betekent 'eenheid van gebarentalen'. In 1973 heeft een commissie een systeem van internationale gebaren samengesteld en gestandaardiseerd. Hierover verscheen een boek met ongeveer 1500 gebaren. Signuno is een internationale gebarentaal die is gebaseerd op Esperanto en Gestuno. Het handalfabet bevat gebaren voor de speciale karakters uit het Esperanto.

Vierdimensionaal
Omdat gebarentaal niet oraal-auditief maar manueel-visueel is, heeft de taal de unieke eigenschap dat het vierdimensionaal is. Er wordt zowel gebruik gemaakt van de driedimensionale ruimte als van tijdsdimensie. De grammatica van veel gebarentalen is essentieel anders dan die van de gesproken taal die in hetzelfde gebied gebruikt wordt. Veel gebarentalen hebben bijvoorbeeld geen lidwoorden.

Opbouw van gebaren
Net zoals woorden in gesproken talen zijn opgebouwd uit klanken, zijn gebaren in gebarentaal opgebouwd uit kleinere onderdelen:

  • De plaats voor of op het lichaam waar het gebaar wordt gemaakt
  • De handvorm
  • De richting waarin de handpalm en de vingers wijzen
  • De beweging die de handen maken, bijvoorbeeld draaiend, op/neer, slaand/strijkend
  • Het non-manuele deel (lipbeweging, gezichtsuitdrukking en lichaamstaal)

Gebarentaal wordt vaak ondersteund door de mondbewegingen, die soms gerelateerd zijn aan woorden van de gesproken taal uit hetzelfde gebied. Soms is er echter geen relatie met de gesproken taal.

Nog steeds zijn wij niet uitgeschreven over gebarentaal, er is nog zoveel meer over te vertellen. Dus over een tijdje zullen wij nogmaals een blog besteden aan dit onderwerp. Hebt u onze eerste blog over gebarentaal al gelezen? Lees de blog over gebarentaal.

Indien u behoefte hebt aan een gebarentolk, neem dan contact met ons op of vraag vrijblijvend een offerte aan.