tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Taal blijft een heikel punt in België

  • Geplaatst door TVCN |
  • 19-07-2012

Het gebruik van de Nederlandse of Franse taal blijft een heikel punt bij onze zuiderburen. In België spreekt ongeveer 58 procent van de bevolking Nederlands – of eigenlijk Vlaams – als primaire taal, 38 procent spreekt Frans en de derde officiële taal van België, Duits, wordt door 1 procent van de bevolking gesproken.

De overige 5 procent zijn anderstaligen die in het land wonen. Het Duits telt echter niet mee in de taalstrijd die al sinds eind 18e eeuw in het land heerst; het blijft een strijd tussen het Nederlands en het Frans.

De Belgische taalkwestie ving al aan in het eerste decennium van het bestaan van België en is onlosmakelijk verbonden met de Vlaamse Beweging. De aanleiding tot die strijd, de verfransing, begon echter al in de Nieuwe Tijd en werd sterk gestimuleerd door de Fransen, die eind 18e eeuw hun centralistische taalpolitiek in de Franstalige gewesten introduceerden. Er heerste een scherpe diglossie: de bovenste lagen van de bevolking van de Zuidelijke Nederlanden verfransten gestaag, terwijl in het informele leven Vlaamse dan wel Waalse dialecten werden gesproken. Koning Willem I probeerde tussen 1815 en 1830 de verfransing terug te schroeven maar dat mislukte grotendeels. Wel kwam bij Vlaamse intellectuelen in die korte periode een bewustzijn tot stand dat in het noorden (het huidige Nederland) en in het zuiden dezelfde taal werd gesproken en zij waren het die de 'liefde voor de taal' in de daaropvolgende decennia warm konden houden.

Door de jaren heen werden diverse taalwetgevingen aangenomen met in 1898 de Gelijkheidswet waarmee Nederlands en Frans op gelijke voet kwamen als officiële taal. De taalgrens werd uiteindelijk in de periode 1961 tot 1963 wettelijk en definitief vastgelegd na een lange periode van taalstrijd.

Anno nu heerst de taalstrijd vooral in Brussel (en haar gemeenten), dat aanvankelijk bijna uitsluitend Nederlandstalig was maar inmiddels bijna volledig verfranst is. Oorspronkelijk werden er in de stad Brabantse dialecten gesproken, maar gedurende de laatste twee eeuwen veranderde de taalkundige situatie drastisch. Op dit moment zijn er in het omstreden gebied Brussel-Halle-Vilvoorde zelfs geen Nederlandstalige lagere scholen en kleuterscholen meer, op één klein schooltje na in Komen-Waasten.

De Belgische econoom en filosoof Philippe van Parijs vertelt recentelijk in een interview met Knack.be dat alle kinderen in Brussel juist zouden moeten leren lezen en schrijven in het Nederlands. "Het Nederlandstalig onderwijs moet een echte vernederlandsingsmachine worden, zodat Brusselaars voldoende Nederlands leren om een job te vinden en zonder problemen naar Vlaanderen kunnen verhuizen," aldus Van Parijs, professor aan de Université Catholique de Louvain.

De organisatie van Miss België komt overigens met een goed initiatief om tweetaligheid te bevorderen. De Franstalige en Nederlandstalige kandidates van Miss België 2013 gaan een weekend bij elkaar logeren om de tweede taal beter onder de knie te krijgen. De organisatie van Miss België 2013 wil tweetalige kandidates of op z'n minst kandidates die iets kunnen zeggen in de tweede landstaal zo valt te lezen in dit artikel. Of een weekend daarvoor genoeg is, zal moeten blijken maar de organisatie is wel dolblij met het idee. De kandidaat-missen worden één keer voor de uitwisseling en één keer erna getest op hun talenkennis. Op die manier kan de organisatie evalueren of het project nut heeft.