tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Nieuwe woorden maken

  • Geplaatst door TVCN |
  • 20-06-2012

Toen ik klein was vond ik het altijd fantastisch om 'nieuwe' woorden te leren. Ik kan me nog goed herinneren dat mijn zus mij het woord 'tutoyeren' had geleerd. Als negenjarige was het best moeilijk om dat woord ergens in een gesprek te gooien, maar uiteindelijk had ik mijn toenmalige meester gevraagd of ik hem mocht tutoyeren.

Het ging me niet eens om het antwoord (dat trouwens nee was), maar meer dat ik liet zien dat ik de betekenis van zo’n moeilijk woord wist. De belangstelling voor nieuwe woorden is nooit weggegaan.

Elk jaar worden er nieuwe woorden toegevoegd aan het Nederlandse woordenboek. Het officiële Van Dale Woord van 2011 was bijvoorbeeld tuigdorp wat staat voor 'afgelegen locatie die is ingericht als woonoord voor veelplegers e.d., m.n. zo'n locatie met asowoningen'.

'Facebookstress' is nu in de race om het nieuwe woord van 2012 te worden. Het woord wijst naar 'de angst informatie te missen die via Facebook wordt uitgewisseld'. Veel pubers zouden hier aan lijden. Naar mijn mening zijn de woorden van het jaar vaak nogal negatief. Na ontvrienden, swaffelen en tuigdorp mag er wel eens een positief woord de titel winnen!

'Beyoncevlieg' is een goede kanshebber. Het opvallende, goudkleurige achterlijf van een paardenvlieg deed de onderzoeker sterk denken aan de billen van popdiva Beyoncé en daarom besloot hij de paardenvlieg Scaptia (Plinthina) beyonceaete noemen. De afgelopen dagen werd de Scaptia beyonceaein de Nederlandse media ook wel de Beyoncé vlieg genoemd. Beyoncé zelf heeft trouwens ooit een woord bedacht dat is opgenomen in het Oxford English Dictionary, namelijk: Bootylicious (boo-tee-li-shus). Wat betekent: '(of a woman) sexually attractive'.

Het is een hele prestatie om nieuwe woorden te bedenken en nog lastiger om ze in het algemene taalgebruik te laten doordringen. Ik heb zelf een nieuw woord bedacht, namelijk 'slobberboek'. Dit woord ontstond nadat ik met vriendinnen een gesprek had over boeken die we hadden gelezen. Ik vond dat er boeken waren die je niet snel uit kunt lezen, omdat het plot bijvoorbeeld erg ingewikkeld is. Je moet je volle concentratie erbij houden, anders moet je weer van voren af aan beginnen. Het tegenovergestelde van dit soort boeken is een 'slobberboek'. Het woord komt van 'slobberwijn', goedkope wijn die je lekker doordrinkt. Een 'slobberboek' kun je heerlijk lezen zonder dat je hersenen oververhit raken.

Niet elk nieuw verzonnen woord wordt in het woordenboek opgenomen. Nieuwe woorden en uitdrukkingen moeten ten minste drie jaar regelmatig worden aangetroffen in boeken, kranten, tijdschriften en internet. Of op radio en televisie of in gesprekken worden gehoord. Niet alleen komen er nieuwe woorden bij, er verdwijnen ook woorden uit het woordenboek. Het woord 'wasknijper' is vast iets dat snel verdwijnt. Nu we bijna allemaal een droger hebben, is de was ophangen met wasknijpers niet meer nodig. Misschien als Nederland wel had gewonnen van Portugal was het nieuwe woord van 2012 wellicht 'Oranjewonder' (wonder van Oranje) geworden. Maar met dank aan het Nederlands elftal is er nu wel genoeg tijd voor een 'slobberboek'!