tvcn Tolk - en Vertaalcentrum Nederland

Vragen of tolk reserveren?

Bel: 088 255 52 22

Sekseperikelen in Zweden

  • Geplaatst door TVCN |
  • 26-04-2012

Als we een interessant artikel in het Amerikaanse tijdschrift Slate over Zweden mogen geloven, dan hebben ze het daar liever niet over typische jongens- en meisjesdingen. Sterker nog: volgens deze bijdrage is er zelfs een ontwikkeling gaande om jongens meisjesnamen te geven als Lisa en vice versa: meisjes die door het leven gaan als Jack. Het idee hierachter

Een Zweedse keten in kinderkleding heeft, volgens hetzelfde artikel, onlangs de jongens- en meisjesafdelingen uit zijn winkels verwijderd onder het mom dat kleding voor kinderen neutraal moet zijn. In Zweden is dit uitvoerig besproken op blogs voor ouders. In een folder voor kinderspeelgoed werden onlangs de rollen omgedraaid. Jongens werden afgebeeld met een spiderman pak aan, achter een roze kinderwagen. Meisjes daarentegen lachten vrolijk de camera in vanaf een gele tractor gehuld in een spijkerpak.

Het mag duidelijk zijn dat er een ontwikkeling gaande is in Zweden die niets meer met gelijkheid tussen de seksen heeft te maken, maar veel meer met een hang naar sekseneutraalheid. Deze trend blijft echter niet beperkt tot de samenleving maar dringt zich nu ook op in de Zweedse taal.

Er is gesteggel ontstaan nadat de vooraanstaande encyclopedie Ne.se een lemma heeft opgenomen voor het sekseneutrale persoonlijk voornaamwood hen. Dat zou dan hen moeten zijn, dat naast de voornaamwoorden hon ('zij') en han ('hij') gebruikt zou kunnen worden. Verstandig? Daar zijn de meningen over verdeeld.

Kijkend naar de taalgeschiedenis heeft deze poging, knutselen met taal, weinig kans van slagen. Het van hogerhand introduceren van nieuwe woorden is bijna altijd tot mislukken gedoemd en dat geldt al helemaal als het woorden betreft die zo dicht tegen de grammatica aanzitten. Zelfs de fameuze Academie Fran├žaise is het nauwelijks gelukt een voorgesteld woord ingang te doen vinden in de Franse taalgemeenschap. Een paar jaar geleden stelde ze voor dat naar een vrouwelijke minister met een mannelijk lidwoord verwezen moest worden (le ministre), omdat het gaat om de functie en niet om de mens die de functie bekleedt. Leuk geprobeerd, maar niemand houdt zich er aan. Iedereen, tot aan de Franse overheid toe, gebruikt nog steeds la ministre. Hoe het de Zweden zal vergaan, zal de toekomst moeten uitwijzen. Tot die tijd kunnen we het doen met de Henerator, een grappig bedoeld programma dat alle han's en hon's in teksten vervangt door hen.