Blog

GGZ Friesland vraagt 5 miljoenste tolkdienst aan

Geplaatst door tvcn | 02 april 2012
Op vrijdag 9 maart jl. om 12.34 uur vraagt Lieneke Colmans, Arts & Groepspsychotherapeut van GGZ Friesland een telefonische tolkdienst aan bij TVcN Tolk- en Vertaalcentrum Nederland. Wat voor mevrouw Colmans een normale aanvraag is, is voor ons zeer bijzonder. Zij heeft namelijk de 5 miljoenste tolkdienst aangevraagd.

Dit moet gevierd worden en dus gaat TVcN op bezoek bij mevrouw Colmans met taart en bloemen. Hier maken we kennis met haar en haar collega´s: de heer Tim Koelman, Directeur Innovatie & Dienstverlening; mevrouw Loeki de Boer, Secretaresse; en mevrouw Jeanine Develing, Communicatiemedewerker.

Wie is Lieneke Colmans? En waarom maakt zij, namens GGZ Friesland, gebruik van tolkdiensten? Vragen die leiden tot een interessant en leuk gesprek.


Wilt u zichzelf voorstellen en vertellen hoe lang u werkzaam bent bij GGZ Friesland?

Mijn naam is Lieneke Colmans, 59 jaar geleden geboren en getogen in Amsterdam en dochter van een meubelmaker. Na een artsenopleiding ben ik gaan werken als kinderarts. Daarna heb ik een opleiding als jeugdarts afgerond en ben ik gaan werken als jeugdarts. Vervolgens ben ik pedagogie gaan studeren en tot 1996 heb ik als specialist met verstandelijk gehandicapten gewerkt. Ook heb ik als vertrouwensarts voor kindermishandeling gewerkt en ben ik huisarts geweest. Tot dat ik in 1998 een vacature zag bij GGZ Drenthe in de geestelijke gezondheidszorg, afdeling schizofrenie.

Na GGZ Drenthe kwam ik bij GGZ Friesland terecht en ging ik werken met vluchtelingen. Hier kwam ik voor de eerste keer in contact met TVcN.
In eerste instantie zag ik tegen deze functie op. Wat moest ik met al die verschillende talen en culturen om (sterk) getraumatiseerde mensen te kunnen helpen. Maar uiteindelijk is dit de beste keuze geweest in mijn leven. Dit werk vind ik tot nu nog het leukste en boeiendste wat ik heb gedaan.


Maakt u gebruik van de Tolkentelefoon of ook van tolken op locatie?

Ja van beide. Twee keer per week komen er twee vaste tolken op locatie. Daarnaast bel ik ook regelmatig voor een telefonische tolkdienst. Dit zijn ook vaak vaste tolken.

 

Heeft u voorkeurstolken?

Jazeker. Ik maak het liefst gebruik van persoonlijke tolkdiensten. Een vertaling en communicatie verloopt hierdoor veel beter, soepeler en duidelijker. Je hebt minder last van externe ruis. Bij cognitieve gedragstherapie is een goede professionele tolk nodig. Hij/zij moet de cliënt zien. Het  vertrouwen tussen tolk, cliënt en mijzelf wordt hierdoor sterker en beter zodat de cliënt opener is.
Met een telefonische tolk kan dit gewoonweg niet. Dan wordt de context niet goed geïnterpreteerd.

Communiceren is 70 procent non-verbaal en 30 procent verbaal. Mensen uit andere landen hebben andere non-verbale en verbale communicatie dan wij hier in Nederland. Een persoonlijke tolk kan de context feilloos interpreteren en vertalen. De meeste cliënten verstaan overigens de Nederlandse taal goed maar kunnen niet goed in het Nederlands reageren op vragen. Het is soms een hele toer om achter een probleem te komen. Een goede samenwerking met de tolk is dus van wezenlijk belang.

Mijn voorkeurstolk is een vrouwelijke tolk ten opzichte van een mannelijke tolk. De man-vrouw rol is in een groot aantal culturen nog steeds ongelijk. Mannen zijn daar dominant en vrouwen worden als ondergeschikt gezien en behandeld. Ook de omgang met mij, als vrouwelijke zorgverlener, wordt hierdoor verstoord. Een mannelijke tolk gaat snel een discussie met mij aan, ondanks dat het tegen de gedragscode voor tolken van TVcN is. Het is cultuurgebonden.
Vrouwelijke tolken hebben een beter inlevingsvermogen. Zij vertalen precies wat ik zeg en wat de cliënt zegt. Daarnaast vinden mijn vrouwelijke cliënten het prettiger om met een vrouwelijke tolk samen te werken. Vrouwelijke cliënten kunnen meer zichzelf zijn zonder schaamte of zorg en dus is een gesprek oprecht, open en eerlijk. Een probleem wordt beter geanalyseerd en zo kunnen wij voor de juiste en doelgerichte behandelmethode kiezen. Hierdoor voorkomen we miscommunicatie, tijd, energie en geld.

 

Waarvoor heeft u tolken binnen uw organisatie nodig?

Ik ben hulpverlener voor onder andere getraumatiseerde vluchtelingen. Een leven in een nieuw land beginnen is op zich al niet eenvoudig. Laat staan voor iemand die getraumatiseerd is door afschuwelijke gebeurtenissen in zijn/haar geboorteland. Een tolk is voor ons een noodzaak om iemand goed en juist te kunnen helpen.

 

In welke taal heeft u de 5 miljoenste tolkdienst afgenomen?

Dat was een telefonische tolkdienst in het standaard Arabisch.

 

Hoe ervaart u het werken met tolken via TVcN?

Zeer goed. Ik ben erg tevreden over het gebruik van tolken van TVcN. Wekelijks maak ik gebruik van twee vaste tolken die op locatie komen. Ook maak ik gebruik van de telefonische tolkdiensten. Zonder tolken is mijn werk niet uitvoerbaar. Ze zijn noodzakelijk om een goede therapie met de cliënt af te stemmen en een behandeling in te gaan.

 

Hoe gaat GGZ Friesland om met de nieuwe situatie sinds de stopzetting van vergoedingen door het Ministerie van VWS?

Reactie Tim Koelman: Ondanks dat we uiteraard altijd al op de hoogte waren van de tolkkosten is het goed om die kosten nu inzichtelijk te hebben. Ook voor collega´s die hier niet bewust van op de hoogte waren.
Maar uiteindelijk zijn het wel extra lasten voor ons geworden. Wij belasten de kosten namelijk niet door aan onze cliënten. Zij kunnen immers die kosten niet persoonlijk opbrengen. Tolken zijn onmisbaar voor GGZ Friesland om ons werk goed en zorgvuldig te verrichten.

Reactie Lieneke: Door de bezuiniging van VWS ben ik nog meer bewust bezig met het inplannen van tolken. Zo schakel ik alleen nog maar telefonische tolkdiensten in en geen gereserveerde om zo eventuele annuleringskosten te vermijden.

 

Kunt u een leuke anekdote vertellen over een samenwerking met een tolk?

Mooie maar moeilijke vraag. Dagelijks maak ik interessante en boeiende gebeurtenissen mee. Een heel bijzonder moment was toen een jonge vluchtelinge moest bevallen met een sectio caesarea (keizersnede). Zij had hier grote angst voor. Toen ben ik samen met een tolk bij de bevalling aanwezig geweest. De bevalling is goed verlopen en moeder en kind maken het goed. Nog steeds heb ik contact met hun.

 

Wilt u zelf nog iets kwijt?

Ik ben ontzettend tevreden en gelukkig met mijn werk. Het werken met mensen uit verschillende culturen en tolken geeft mijn werk grote voldoening. Je kunt diverse boeken lezen over culturen maar het is toch anders als je zelf ervaring opdoet in de praktijk. Zo leer ik wat de verschillende man/vrouw posities, politieke situaties, en sexuele relaties tussen man en vrouw zijn, hoe ik moet communiceren met mannen uit verschillende culturen, en nog veel meer. Mijn werk is ontzettend boeiend. Het is anders, leerzaam, mooi en nuttig!

 Bloemen   GGZ_Friesland

 

 

 

 

 

 

 

Op de foto van links naar rechts:
De heer Tim Koelman, Directeur Innovatie & Dienstverlening
Mevrouw Lieneke Colmans, Arts & Groepspsychotherapeut
Mevrouw Jolanda van Ark, Senior Account Manager TVcN Tolk- en Vertaalcentrum Nederland