Interview met Mirjam Blumenthal over tolken in de zorg

  • Geplaatst door TVCN |
  • 22-03-2012

Naar aanleiding van het afschaffen van de subsidie voor tolken en vertalers in de gezondheidszorg, hebben wij een aantal mensen geïnterviewd die in hun werk regelmatig met tolken moeten werken om hun cliënten/patiënten de juiste hulp of zorg te kunnen bieden.

Zo ook logopediste Mirjam Blumenthal. Voor haar werk bij Koninklijke Kentalis heeft zij veel gewerkt met tolken. Nu is zij senior onderzoeker Culturele en Linguïstische Diversiteit voor Kentalis Expertise & Innovatie. Ook schreef zij een boek over meertalige ontwikkeling.

Hebt u regelmatig gebruik gemaakt van de Tolkentelefoon/formele tolken tijdens het uitoefenen van uw beroep?
Ja, gemiddeld zo'n 3 uur per week.

Hoe hebt u dat ervaren?
De Tolkentelefoon heb ik als prettig ervaren, als het gesprek niet te lang is of te ingewikkeld. De tolken komen vlot aan de telefoon en het gesprek loopt dan veel beter dan zonder de tolk. Tolken op locatie gaf zelfs een grote meerwaarde. De diagnostiek van meertalige kinderen met taalstoornissen (die ik vroeger deed als logopedist) is niet mogelijk zonder een tolk. Het werk is interessant en uitdagend voor zowel logopedisten als voor tolken.

Hebt u nu mensen onder behandeling met wie u echt niet kunt werken zonder tolk? En zo ja, hoe lost u dat nu op?
Ik werk zelf niet meer met cliënten, maar heb wel gehoord van collega's die er met bepaalde cliënten niet meer uitkomen zonder een tolk. Bijvoorbeeld een collega die aan huis werkt met ouders van een kindje met een complexe beperking. Mijn collega moet daar uitleg over geven, de ouders begeleiden bij de acceptatie en de ouders adviseren over de opvoeding van het kindje. Zulke gesprekken zijn met die ouders, die het Nederlands nog onvoldoende beheersen, zeker niet mogelijk zonder tolk.

Hoe denkt u zelf over het afschaffen van de vergoeding voor tolken en vertalers?
Ik vind het slecht dat dit is afgeschaft omdat Nederland juist een efficiënt en effectief systeem had voor tolken in de zorgsector. Dit had voor cliënten en zorgverleners bij Kentalis een meerwaarde.

Wat denkt u dat er gaat gebeuren nu de vergoeding is afgeschaft?
Deels zullen instellingen en organisaties zelf de kosten voor tolken gaan dragen. Uiteindelijk zal dit dan weer terugvloeien in het tarief. Dan betaalt iedereen dat via de zorgverzekering. Huren instellingen niet zelf tolken in, dan zal de kwaliteit van zorg afnemen omdat, als de zorgverlener niet goed kan communiceren met de patiënt, de zorg niet kan worden afgestemd op wat de patiënt nodig heeft. En daardoor zullen de zorgkosten uiteindelijk hoger zijn omdat extra onderzoeken gedaan moeten worden (doordat een gesprek met een taalbarrière geen uitsluitsel biedt) of omdat mensen veel te laat hulp zoeken. De uiteindelijke zorg wordt dan duurder omdat er niet tijdig kon worden ingegrepen door het ontbreken van een tolk bij het eerste gesprek.

In sommige ziekenhuizen wordt nu via een iPad gewerkt met Google Translate. Wat vindt u van een dergelijke oplossing?
In sommige, niet al te complexe situaties kan dat misschien een goede manier zijn, in andere niet. Het zou nuttig kunnen zijn als bijvoorbeeld uitgelegd kan worden hoe vaak je een bepaald medicijn moet innemen. Als je moet uitleggen waarom een operatie voor een kind, in een bepaalde situatie, nodig is lijkt het me gevaarlijk. Als er fouten zitten in de vertaling kunnen ouders om die reden een operatie weigeren, of uitstellen.

Wilt u zelf nog iets kwijt over dit onderwerp?
Het zou beter zijn de tolkenvergoeding weer in te stellen. Met behulp van tolken wordt de zorg beter en uiteindelijk ook goedkoper omdat de hulpverlener zijn werk goed kan doen. De zorgverlener wordt nu in een onmogelijke positie geplaatst door de Veldnormen van het Ministerie van VWS die het gebruik van tolken voorschrijft, terwijl de overheid het niet vergoedt. Het principe van 'informed consent' is strijdig met het niet kunnen inzetten van tolken. 'Informed consent' wil zeggen dat de patiënt moet instemmen met een behandeling die een arts voorstelt, en alleen kan instemmen met een behandeling als hij begrijpt wat die behandeling inhoudt.