Blog

Taalbarrière is gezondheidsbarrière, niet alleen in Nederland

Geplaatst door tvcn | 01 maart 2012
Niet alleen in Nederland, ook in Canada is het onderwerp tolken in de gezondheidszorg een actueel probleem. Uit Canadese statistieken blijkt dat de meeste immigranten die in Canada aankomen geen Engels of Frans spreken. Een onderzoek naar immigranten in Canada heeft aangetoond dat hun gezondheid achteruit is gegaan. In 2000 en 2001 werden 12.000 immigranten gevraagd naar hun gezondheid. Na vier jaar in Canada was het percentage mannen met beperkte kennis van de Engelse of Franse taal die zeiden dat ze in slechte gezondheid verkeerden, van 5 procent gestegen naar 12 procent. Voor vrouwen was de sprong van 8 procent naar 21 procent. De stijging was aanzienlijk minder onder mensen met een goede taalvaardigheid.

"Zonder taal is geneeskunde zoals diergeneeskunde," zegt Sarah Bowen op de website van Ottawa Citizen. Bowen, een professor aan de Universiteit van Alberta en expert op het gebied van toegang tot gezondheidszorg voor achtergestelde bevolkingsgroepen, is van mening dat taal de belangrijkste barrière is om gezond te blijven voor sommige immigranten. Volgens Bowen hebben niet alleen nieuwe immigranten te maken met een taalbarrière. Vaak gaat het ook om gevestigde immigranten uit landen als Duitsland en de Oekraïne die hun kennis van de Engelse of Franse taal verliezen als ze ouder worden.

Elke Canadese zorgverlener zal het beamen: Hoe vaak zij patiënten zien die hun taal niet spreken, hoe moeilijk het dan is te communiceren, hoe elke methode de kloof te overbruggen tekort schiet. Taal is een hardnekkig probleem in de gezondheidszorg voor allochtonen, zonder consequente aanpak die professionals helpt te communiceren met hun patiënten.

"We zien het overal - in Ottawa, in Calgary, Vancouver en Montreal," zegt Dr Joel Ray, een verloskundige uit Toronto. "Het is een veelvoorkomend scenario. Het wordt vanzelfsprekend dat we niet het juiste doen als we geen overeenstemming krijgen in de juiste taal, of we doen het halfbakken door middel van een ongetrainde tolk."

Uit onderzoek blijkt dat artsen die niet kunnen communiceren met hun patiënten de neiging hebben om erg voorzichtig te zijn. Ze doen teveel tests en houden mensen langer in het ziekenhuis, aldus Bowen. Patiënten die worden geconfronteerd met een taalbarrière hebben de neiging om steeds naar de eerste hulp te gaan in plaats van een huisartsenpost en wachten veel langer voor ze de gezondheidszorg inschakelen.

De Healthcare Interpretation Network, een instelling in Ontario, heeft nationale normen opgesteld, maar ze dragen geen wettelijke gewicht en vele gezondheidszorgautoriteiten brengen hun eigen weg in kaart. Maar al te vaak worden familieleden tolken, ongeacht het gebrek aan vertrouwelijkheid en potentiële concurrerende belangen. Jonge kinderen krijgen een rol die enorm stressvol kan zijn volgens Bowen, terugkijkend op een geval van een acht jaar oud jongetje die zijn moeder moest vertellen dat haar tweeling doodgeboren was. De artsen stopten pas toen het jongetje brak…

Veel ziekenhuizen in Canada maken wel gebruik van tolken via de telefoon, maar de prijs per minuut van deze telefoonlijnen zijn vaak erg hoog en de kwaliteit van de vertaling is niet altijd even goed.

De gouden standaard blijft professionele tolken die zijn opgeleid in de ethiek van het tolken en de medische wereld begrijpen. Bowen ontwikkelde een taal interpretatie programma voor de Winnipeg Regional Health Authority, waardoor de verantwoordelijkheid voor tolkdiensten voor een verscheidenheid aan instellingen in de handen van een centrale coördinator ligt. Tolken worden gescreend, getraind en betaald door de Health Authority.

Betalen voor professionele tolken is een zichtbare kostenpost die op een begroting staat en waarop vaak wordt bezuinigd. Maar wat niet wordt gezien zijn de kosten die worden gemaakt door teveel onderzoek, complicaties of langere verblijven in het ziekenhuis. En dat is hetzelfde probleem wat wij in Nederland mogelijk ook gaan krijgen…